چه کسانی باید مورد معاینه چشمی قرار گیرند؟
صرف نظر از سن و سلامت جسمانی، هر شخصی باید بصورت دورهای و منظم مورد معاینه چشمی قرار گیرد. در بزرگسالان معاینه چشمی از جهت درست بودن شماره عینک و تشخیص زوردس بیماریها اهمیت دارد. در کودکان، معاینه چشمی نقش بسیار مهمی در تکامل بینایی کودک دارد. از آنجاییکه بینایی نقش مهمی در فرایند یادگیری کودکان دارد، اهمیت معاینات دورهای در کودکان دو چندان است. مشکل بینایی کودک گاهی خود را بصورت افت تحصیلی و مشکل در انجام تکالیف مدرسه نشان میدهد. در بسیاری موارد، کودکان به این دلیل که نمیدانند دید «طبیعی» چگونه باید باشد شکایتی از دید خود ندارند. اگر کودک شما از نظر درسی در مدرسه مشکل دارد و یا در خواندن و یادگیری دچار مشکل است حتماباید جهت اطمینان از عدم مشکلات چشمی معاینه شود.
مشکلاتی که چشم پزشک در معاینه چشمی بدانها توجه میکند عبارتند از:
عیوب انکساری: شامل دوربینی، نزدیک بینی، آستیگماتیسم،...
تنبلی چشم (آمبلیوپی): این مشکل در موارد استرابیسم و یا اختلاف زیاد بینایی دو چشم رخ میدهد. در این وضعیت مغز تصویر گرفته شده از چشم مشکل دار را ارسال نمیکند. آمبلیوپی در صورت عدم درمان ممکن است باعث اختلال در تکامل بینایی شده و اختلال دائمی بینایی را به همراه داشته باشد. این اختلال معمولابا بستن چشم بدون مشکل برای مدتی مشخص درمان میشود.
استرابیسم (انحراف چشم): چشم پزشک چشم بیمار را از نظر هماهنگی حرکتی و وضعیت قرار گیری نسبت به یکدیگر بررسی میکند. استرابیسم میتواند سبب اختلال در درک عمق و آمبلیوپی شود.
بیماریهای چشمی: بسیاری از بیماریهای چشمی نظیر گلوکوم و مشکلات ناشی از دیابت در مراحل اولیه علائم واضحی ندارند. چشم پزشک در معاینه چشمی به این بیماریها توجه کرده و در صورت برخورد با این علائم درمانهای اولیه را آغاز میکند. در بسیاری موارد تشخیص و درمان زودرس بیماریها سبب کاهش عوارض و از دست دادن دائمی دید میشود.
بیماریهای دیگر: معاینه عروق ته چشم، پرده شبکیه و دیگر قسمتهای چشم میتواند ابتلا بیمار به بیماریهای غیر چشمی نظیر فشار خون، دیابت، چربی بالا و بعضی بیماریهای دیگر را نشان دهد.
معاینه چشمی به چه فواصلی باید انجام شود؟ چشم پزشکان توصیه میکنند که هر فردی بسته به داشتن ریسک فاکتور و سلامت جسمانی هر یک تا ۳ سال یکبار معاینه کامل چشمی شود.
کودکان: این زمان در کودکان متفاوت است. تخمین زده میشود که از هر ۲۰ کودک پیش دبستانی و هر ۴ کودک دبستانی یک کودک مشکل چشمی دارد که در صورت عدم درمان میتواند سببکاهش دائمی بیناییشود. کودکانی که علائمی نداشته و ریسک پایینی دارند باید در ۶ ماهگی، ۳ سالگی و قبل از ورود به مدرسه معاینه کامل چشمی شوند. این کودکان پس از آن باید هر ۲ سال مورد معاینه قرار گیرند.
اما کودکان دارای ریسک فاکتور مشکلات بینایی، نیاز به معاینات بیشتری دارند. بعضی از این ریسک فاکتورها عبارتند از:
تولد زوردس (قبل ۴۰ هفتگی)،تأخیر در تکامل، انحراف چشم، سابقه خانوادگی بیماریهای چشمی، سابقه صدمات چشمی.
کودکانی که از عینک یا کنتاکت لنز استفاده میکنند اغلب نیاز به معاینات سالانه دارند تا در صورت تغییر در شماره چشم، عینک آنها اصلاح شود.
بزرگسالان: بطور کلی، بسته به میزان تغییرات بینایی و سلامت جسمانی، بزرگسالان باید تا سن ۴۰ سالگی هر ۲ تا ۳ سال تحت معاینه کامل چشمی قرار گیرند. در بیمارانی که به بیماریهایی نظیر دیابت و فشار خون مبتلا هستند معاینات بیشتری توصیه میشود زیرا این بیماریها تاثیر سویی بر بینایی دارند. در افراد بالای ۴۰ سال بهتر است معاینه چشمی هر ۱ تا ۲ سال صورت گیرد. زیرا بعضی بیماریهای نظیر پیر چشمی، کاتاراکت و دژنراسیون ماکولا با افزایش سن اتفاق میافتند. از آنجا که ریسک بیماریهای چشم با افزایش سن بالا میرود افراد بالای ۶۰ سال باز هر سال معاینه شوند. انجمن اپتومتری آمریکا راهنمای زیر را برای معاینه چشمی پیشنهاد کرده است: فواصل توصیه شده برای معاینه چشمی در کودکان: سن بیمار فاصله زمانی معایناتبیمار بدون علامت / بدون ریسک بیمار دارای ریسکتولد تا ۲۴ ماهگی ۶ ماهگی ۶ ماهگی یا در صورت لزوم۲ تا ۵ سالگی ۳ سالگی ۳ سالگی یا در صورت لزوم۶ تا ۸ سالگی قبل از کلاس اول دبستان و پس از آن هر ۲ سال هر سال یا در صورت لزوم. فواصل توصیه شده برای معاینه چشمی در بزرگسالان: سن بیمار فاصله زمانی معایناتبیمار بدون علامت / بدون ریسک بیمار دارای ریسک۱۸ تا ۴۰ سالگی هر ۲ تا ۳ سال هر ۱ تا ۲ سال یا در صورت لزوم ۴۱ تا ۶۰ سالگی هر ۲ سال هر ۱ تا ۲ سال یا در صورت لزوم بالای ۶۰ سال هر سال هر سال یا در صورت لزوم.