میثم بدیعی مقدم- شاید شایع‌ ترین مشکل چشمی در جهان عیوب انکساری یا همان دوربینی، نزدیک‌بینی و آستیگمات باشد زیرا شما به وضوح افرادی را می‌بینید که عینک می‌زنند؛ از لنز استفاده می‌‌کنند و یا به دنبال عمل جراحی لیزیک هستند.  
متخ چشم ‌پزشکی علل بسیاری را سبب ایجاد عیوب انکساری در فرد می‌دانند، اما آن چیزی که در نهایت منجر به این حالت می‌شود، آن است که قطر چشم کم و زیاد می‌شود و دوربینی و نزدیک ‌بینی را ایجاد می‌کند و در خصوص آستیگماتیسم نیز بیشتر در رابطه با شفافیت خاصی که در قرنیه است، مشکلاتی ایجاد می‌شود؛ در حقیقت عیوب انکساری اشکالاتی هستند که در سیستم اپتیکی چشم وجود داشته و باعث می‌شوند که انکسار نور به طور طبیعی اتفاق نیفتد و در نتیجه تصویر واضحی از اشیاء بر روی شبکیه تشکیل نشود.
در حال حاضر حدود یک میلیون و ۴۰۰ هزار ایرانی از اختلال بینایی رنج می‌برند و در کل استفاده‌ نکردن از عینک و عیوب انکساری مهمترین علل کم‌بینایی در کشور است.

ناخوشی‌های سلطان بدن
مطالعات مربوط به اختلالات چشم‌پزشکی در محله‌های مختلف تهران نیز نشان می‌دهد که مهمترین عامل نابینایی و کم ‌بینایی در تهران، آب مروارید با ۳۶ درصد، پیری شبکیه چشم با ۲۰ درصد، تنبلی چشم با ۱۰‎/۷ درصد و عیوب انکساری با ۶۰ درصد است؛ همچنین آمار کم بینایی در پایتخت ۲‎/۱۳ درصد و نابینایی ۰‎/۲۸ درصد است. خوشبختانه با پیشرفت‌های علم پزشکی با توجه به جوان ‌بودن جمعیت کشور ما که درصد قابل ملاحظه‌ای زیر 15 سال و در حال تحصیل هستند، اهمیت بینایی روشن تر می‌شود، زیرا در صورت وجود کوچکترین عیب انکساری در چشم، فرد قادر به مطالعه نبوده و پس از چند دقیقه مطالعه با عوارض عیوب انکساری مانند سردرد، سرگیجه ، درد چشم و خستگی مجبو ر به ترک مطالعه می‌شود و نیز با توجه به رشد سریع استفاده از رایانه، فرد در صورت داشتن مشکل چشمی قادر به کار با آن نخواهد بود همچنین علاوه بر شغل‌های پیچیده و دقیق، بسیاری از شغل‌های مردم عادی و حتی زنان خانه‌دار نیز نیاز به دید دقیق در دور و نزدیک بدون عیب انکساری دارد. چشم‌ پزشکان استفاده از عینک، لنز و لیزر را از جمله روش‌های مقابله با عیوب انکساری می‌دانند و بر این باورند که هر کدام از این روش‌های درمانی بهتر است با توجه به شرایط سنی افراد مورد استفاده قرار گیرد.

بهترین روش درمان عیوب انکساری
استفاده از عینک است
برای کودکان بهترین روش درمان عیوب انکساری‌ استفاده از عینک است که خوشبختانه هرسال کودکان در آبان‌ماه در طرح غربالگری قرار می‌گیرند و مشخص می‌شود که شامل کدام دسته دوربین، نزدیک‌بین و آستیگماتیسم هستند و اگر دچار تنبلی چشم باشند نیز، مشخص می‌شود. اگر شماره چشم یک کودک 2 و 7 باشد سبب می‌شود که یک تصویر بزرگ بر روی یک تصویر کوچک در شبکیه بیفتد و باعث تنبلی چشم شماره بالاتر می‌شود و نیز اگر کودک دچار آب مروارید باشد که البته این شرایط به ندرت اتفاق می‌کند، از لنز استفاده می‌کنیم.
هنگامی که سن افراد بالا می‌ رود، والدین مایلند تا فرزندانشان از لنز استفاده کنند و اکثر چشم‌ پزشکان با مسئولیت پدر و مادر استفاده از لنز را از سن 16 سالگی به بعد تجویز می‌کنند زیرا نگهداری لنز قبل از این سن برای نوجوانان مشکل است. استفاده از لنز را به دلیل آنکه تصاویر به یک اندازه به چشم می‌رسد، مناسب است اما  نگهداری از لنز بسیار سخت است و نکات بهداشتی آن کاملا باید رعایت شود زیرا منجر به آبسه‌های ناشی از لنز می‌شود به همین دلیل چشم‌ پزشکان کمتر به استفاده از لنز توصیه می‌کنند. از سن 18 سالگی به بالا انتخاب روش درمانی بر عهده فرد است اما بی‌خطرترین روش استفاده از عینک است و سپس لنز که معمولا به دلیل آنکه بعضی افراد عینک را مانعی برای زیبایی می‌دانند از عینک استفاده نمی‌کنند.

کاهش دید چشم لیزر شده‌ها از 40 سالگی به بعد
استفاده از لیزیک روش دیگری برای درمان عیوب انکساری است، در این روش سطح قرنیه چشم مانند عینک تراشیده می‌شود و هیچ پزشکی نباید به بیمار پیشنهاد لیزر دهد مگر در زمانی که برای بیمار ضروری است، زیرا در این روش اگر ضخامت قرنیه کم و آستیگمات فرد بالا باشد به دلیل آنکه قرنیه تراش داده می‌شود، خطرناک است و نیز کسانی که دوربینی و نزدیک ‌بینی بالا دارند نمی‌توانند لیزر کنند.
پزشکان معمولا در خصوص عوارض عمل با بیمار صحبت می‌کنند و در مجموع  لیزر عمل بی‌خطری است و شانس عارضه‌اش بسیار کم بوده مانند سوراخ‌کردن گوش زنان که تنها در موارد اندکی عارضه دارد و ممکن است زیادی یا کم اصلاح شود. روش لیزر تا زمان پیرچشمی که سن 40 سالگی است برای فرد مفید بوده اما از 40 سالگی به بعد دیگر فایده‌ای ندارد و چشم فرد لیزرشده مانند انسان معمولی می‌شود که از این سن به بعد دید فرد دچار افت می‌شود.

* کارشناس اپتیک