logo
کد خبر: ۴۶۸
تاریخ انتشار: ۲۷ بهمن ۱۳۹۰ - ۱۵:۲۳
جمال شورجه در گفت و گو با "شما":
ارزيابي سی امین جشنواره فيلم فجر در گفت و گوی "شما" با جمال شورجه داور بخش مسابقه جشنواره فیلم فجر حاوی نکات قابل توجهی است که ...

به سبب اهميتي كه جشنواره فيلم فجر در مناسبات فرهنگي،اجتماعي و حتی سیاسی جامعه دارد و به منظور ارزيابي سي امين دوره اين جشنواره كه آغازي بر ورود آن به دهه ي چهارم سينماي پس از انقلاب محسوب مي گردد، گفت وگويي با جمال شورجه، نويسنده و كارگردان خوشنام و نام آشناي سينماي ايران و يكي از داوران بخش مسابقه سینمای ایران در این دوره ازجشنواره انجام داده ايم كه تقديم خوانندگان مي گردد.


* به عنوان داور سي امين جشنواره فيلم فجر، اين دوره از جشنواره را چگونه ديديد؟
جشنواره امسال را در حقيقت از دو زاويه مي توان مورد ارزيابي قرار داد، يكي از نظر اجرا وديگري از نظر فيلم ها و آثاري كه در جشنواره شركت داشتند.
از نظر اجراي جشنواره به نظرم اين جشنواره نسبت به سال هاي گذشته خيلي بهتر برگزار شد و دبير جشنواره و برگزار كنندگان  خوب عمل نمودند و نمايش فيلم ها و زمان بندي ها از نظم خوبي برخوردار بود و برخلاف سالهاي قبل، تغييرات زيادي به جز يكي دو مورد در جدول نمايش فيلم ها در سالن هاي سينما مشاهده نشد و همچنين مراسم افتتاحيه واختتاميه هم به خوبي و با نظم  برگزار شد. اما از نظر كيفيت فيلم هاي شركت كننده در جشنواره كه حاصل توليدات سال 1390 مي باشند؛ خب اين قابل بررسي است. يعني اينكه  بايد ارزيابي كنيم كه چقدر در اين زمينه رشد كيفي و محتوايي و چقدر رشد كمي داشتيم.

 * به عنوان يكي از داوران بخش اصلي مسابقه که ماحصل سينماي ايران در سال 1390 را به تماشا و داوري نشستيد، چه ارزيابي  در اين خصوص داريد؟
 خب در این زمینه هم ما شاهد فیلم های خوب و بدی بودیم. نظر من از سي و دو فيلمي كه در بخش مسابقه بود و ما آنها را ديديم و رصد كرديم و قاعدتأ اين ها  به عبارتي  منتخب بقیه فیلم ها بودند كه به بخش مسابقه راه پيدا كرده بودند و بايد نسبت به بقيه فيلم ها بهتر محسوب مي شدند، اما تعدادي از همين ها هم جاي بحث داشتند...

 * يعني بقيه فيلم هايي كه به اين بخش نيامدند، از نظر محتوايي و تكنيكي پايين تر بودند؟
  در فيلم هايي كه به بخش مسابقه راه نيافتند هم فيلم هايي ضعيف تر از اين فيلم ها و هم فيلم هايي كه شايسته حضور بودند وجود داشت.
 بله! بسياري از منتقدان و صاحب نظران هم همين نظر را داشتند كه بعضي از فيلم ها بايد به بخش مسابقه راه مي يافتند كه نيافتند و بعضي هم نبايد راه مي يافتند كه يافتند!
 بله! مثلاً با توجه به اينكه بعضي از فيلم هاي مثلاً كودكان و نوجوانان را من قبلأ در جشنواره فيلم کودکان اصفهان ديده بودم و  فيلم هاي خوبي بودند، به نظرم چند تا از این فیلم ها بي خود و بي دليل   به بخش مسابقه راه نيافتند. در حالي كه بعضي از فيلم هاي بسيار ضعيف به بخش داوري و مسابقه آمده بودند. به اين شكل به نظرم به آن فيلم ها ظلم و جفا شد. مثلأ يكي از اين فيلم هايی كه جا داشت در بخش مسابقه باشد فيلم آقاي فروزش بود و يا فيلم روياي سينما ساخته آقاي شاه حاتمي وچند فيلم ديگر كه ارزش حضور در بخش اصلي مسابقه جشنواره فيلم فجر را داشتند، اما متاسفانه ناديده گرفته شدند.

 *  از نظر محتوايي و موضوعي  فيلم ها را چگونه ديديد؟
 در يك ارزيابي كلي از ميان حدود 32 فيلمي كه ما در بخش مسابقه ديديم به نظرم مي رسد حدود يك سوم فيلم ها بطور مستقيم و غير مستقيم متأسفانه به مثلث هاي عشقي  و خيانت زن به شوهر و شوهر به زن پرداخته بودند. اينها در حقيقت مروج نوعي موضوعات و مضامين جوامع غرب است كه بعضي فيلمسازان ما متاسفانه به عبارتي در پيروي از بعضي  فيلم هاي آمريكايي و اروپايي به سراغ اين سوژه ها رفته اند؛ فارغ ازاينكه اصولأ در جامعه ديني ما اينگونه سوژه ها ونگاه ها نگاه غلطي است و نگاه و بي عفتي و بي اعتقادي و بي ايماني است من خاطرم است در سالها ی گذشته ما در شورای اداره کل نظارت و ارزش یابی حتی یک کلمه رکیک هم نمی گذاشتیم در فیلمی باشد. ولی الان این الفاظ به یک امر بدیهی تبدیل شده و حتی می بینیم نسبت به سفره و نعمت خدا در فیلم  یک فیلمساز بزرگ کلمه ی زشتی بکار برده می شود.  این نشان می دهد که ما باید در بخش ارزشیابی و ممیزی فیلم ها  محکم تر عمل کنیم و این فیلم ها را همینطوری به جشنواره راه  ندهیم و پروانه ندهیم.  به نظرم می رسد همانطور که روایت داریم  اگر ما یک نفر را هدایت کردیم، تمام جامعه را هدایت کردیم و بر عکس هم هست اگر یک نفر را گمراه کردیم تمام جامعه را  گمراه کردیم. خب این ها اگر در یک فیلم هایی لحاظ و رعایت نشود، قطعأ ما به سینمای آرمانی انقلاب اسلام نخواهیم رسید. سینماگر باید به یک تهذیب نفس رسیده باشد تا اثرش نیز مهذب باشد و تربیتی باشد و اگر این فیلمساز نتواند خودش را لحظه به لحظه از نظر درونی، اعتقادی و معنوی با ارزش های دینی، اعتقادی و ارزش هایی که جامعه ما به آنها معتقد است، هم سو  و همگرا کند، قطعأ از کوزه همان برون تراود که در اوست. به نظر من باید یک فکری برای این حوزه بکنیم. باید جوانانی که وارد این حوزه می شوند در واقع بداخلاق نباشند و آموزش های دینی را دیده باشند و تریبون مهمی مانند این سینما را به دست هر نااهلی نسپاریم که  بخواهد از این تریبون با جامعه ما برخورد کند و یا مخاطب و جامعه را متاسفانه لحظه به لحظه به سمت هرزگی، بی حیایی و بی عفتی دعوت کند.  واقعأ باید برای این کار یک فکر اساسی بکنیم و ممیزی ها را یک مقدار سخت گیرانه تر کنیم و واقعأ این تریبون و منبر را باید به اهلش و افراد صالح سپرد. به افراد اندیشمند و خوش اخلاق سپرد. افرادی که مروج اخلاق و امید و بیداری و معنویت باشند. ما اول باید فیلمساز مهذب را و فیلمساز با اخلاق را تقویت کنیم تا بعد متناسب با آن فیلم بسازیم نه اینکه فقط آمار و ارقام را بالا ببریم. 

 * گفته می شود اجازه حضور به چنین فیلم هایی بخاطر این بوده که  هر فیلم سازخودش را نشان بدهد و اگر نتوانست درست عمل کند، گله ای برای عدم حمایت های بعدی یا ندادن پروانه نمایش به فیلمش نداشته باشد، نظر شما در باره این سیاست چیست؟
به هر حال امسال خیلی  از فیلمسازان خودشان را نشان دادند، ازمذهبی ترین فیلمسازها تا غیرمذهبی ترین و معتدل و سکولار فیلم های خودشان را ساختند و هر چه در توان داشتند نشان دادند و من فکر می کنم حالا دیگر باید سره از ناسره شناخته شده باشد و فیلم ها از این به بعد با دقت بیشتری ممیزی و جدا سازی شود. واقعأ به فیلمسازی که مروج بی اخلاقی و بی تربیتی در جامعه هست، چه  لزومی دارد که به او پروانه ساخت بدهیم. حداقل یک سال، یک دوره کاری ما به او پروانه ساخت ندهیم . لزومی ندارد که به چنین فیلمسازی مجوز داده بشود و بیاید فیلمش را بسازد و بعد از آن طرف نزدیک چهارصد پانصد میلیون تومان هم هزینه بکند و بندازد گردن ارشاد و این  مسئول و آن مسئول را ببیند یا در سایت ها و رسانه های ما جوسازی کند که فلان فیلم توقیف شد و سانسور هست و فلان وفلان. لزومی ندارد ما اصولأ مجوزی برای ساخت اینگونه فیلم ها بدهیم. فیلمسازی که می آید فیلمنامه ای می دهد که قابل قبول است اما وقتی فیلم آماده می شود، پنجاه شصت در صد مغایر با آن فیلمنامه است، خب! چه لزومی دارد که ما بعدأ به او پروانه ساخت یا نمایش بدهیم. وقتی عمل به فیلمنامه خود نمی کند در واقع کار غیر قانونی و غیر اخلاقی انجام می دهد. قاعدتأ اینجا اداره کل نظارت و ارزش یابی می تواند گلوگاهی باشد که اینگونه فیلم ها را مورد ممیزی قرار دهد. البته ما به موازات آن هم باید روی فیلمسازان جوان کار کنیم و نسل جدیدی وارد سینما شوند که تربیت شده باشند. اخلاق مدار باشند. دین مدار باشند و این ها بیایند و آرام آرام سکان سینما و تولیدات ما را در دست بگیرند. خب ما می بینیم که مسن ترین فیلمساز ما می آید و فیلم خودش را می سازد و فرهنگ خودش را که خیلی هم نمی شود به آن اعتنا کرد و متاسفانه به نوعی هم مروج نوعی نگاه خاص سینماگر است و مطابق با معیارهای جامعه ماحرکت نمی کند. ما می بینیم که در روز 22بهمن مردم به شکل میلیونی در  خیابانها حضور پیدا می کنند و به قول دبیر جشنواره در شب اختتامیه،  چرا از این مردم و حضور شکوه مند آنها در صحنه های انقلاب هیچ اثری در فیلم هایمان نمی بینیم.  چرا از این حضورگسترده و جشن ملی و از این ظرفیت ها هیچ  نشانی در فیلم ها نیست. آن وقت بعضی به اصطلاح هنرمندان مثل مگسی می شوند که فقط هر جا نجاستی می بینند فقط می روند و روی آن نجاست می نشینند و تنها می خواهند همان را به تصویر بکشند و جامعه را طوری نشان دهند که گویی جامعه ما به کلی پر از نجاست است.

 * در جشنواره امسال شاهد بعضی فیلم های با ارزش در باره دفاع مقدس و انقلاب اسلامی نیز بودیم و بعد از چند سال رکود در سینمای دفاع مقدس چند اثر خوب در این دوره تولید و به نمایش گذاشته شد، لطفأ در این باره هم توضیح دهید؟
بله! قطعأ جشنواره فیلم فجر نقاط  مثبت قابل توجهی هم داشت که به نظر می رسد باید تقویت شده و گسترش یابند. مانند حضور چند فیلم دفاع مقدس و ارزشی که با استقبال پرشور مردم و صاحب نظران ومنتقدان روبرو شد. از جمله فیلم هایی که امسال در حوزه دفاع مقدس خوب درخشیدند و به گفته  بسیاری از صاحب نظران از ویژگی های مهم و نقاط شاخص جشنواره امسال محسوب می شدند و با استقبال و تشویق و تقدیر نیز روبرو  گردیدند می توان به فیلم های ملکه و روزهای زندگی  و تا حدودی ضد گلوله اشاره کرد . در حوزه سینمای انقلاب و سیاسی نیز  که در دوره های قبلی غایب و مهجور بود نیز امسال فیلم های خوبی مانند محرمانه تهران و یا فیلم قلاده های طلا  حضور داشتند که این یکی البته به دلیل حضور تهیه کننده اش در جایگاه دبیر جشنواره در بخش مسابقه حضور نداشت. اما  دیدیم که همین فیلم با استقبال خیلی خوبی روبرو شد و در اختتامیه هم جناب آقای شیخ طادی جایزه خودشان را به آقای طالبی کارگردان این فیلم اهدا نمود. این نشان می دهد که ما در این ژانر هم می توانیم پیشرفت هایی داشته باشیم و با توجه به اقدامات خصمانه و  مستمر سینمای غرب بر علیه انقلاب اسلامی، باید این ژانر بیشتر تقویت شود و فیلم های بیشتری را در این زمینه در سال آینده شاهد باشیم تا بتوانند سیاست های ضد بشری غرب را افشا کنند. پرداختن به این مضامین همچنین

 * در بخش مستند هم شاهد آثار خوبی با مضامین ارزشی بودیم.
 بله! البته من به دلیل حضور در هئیت داوری بخش مسابقه سینمای ایران بخش مسابقه را ندیدم، اما شنیدم در آنجا هم فیلم های با ارزشی با مضامین دینی و انقلابی و دفاع مقدس به نمایش در آمده است. به هر حال اینگونه کارها باید بیشتر حمایت و تقویت شود و همانطور که رئیس سازمان سینمایی یعنی جناب آقای شمقدری با بعضی سیاست های صحیح و فراهم آوردن زمینه نمایش این فیلم ها توانستند زمینه حمایت از اینگونه آثار را فراهم سازند، جا دارد تا این سیاست و حمایت از سوی سازمان سینمایی در سال آینده تقویت شده و فیلمسازان بیشتر و  مضامین گسترده تری در حوزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس مورد حمایت جدی قرار گیرند تا سینمای ما با شتاب بیشتری به سمت سینمای آرمانی و منطبق با ارزش های انقلاب حرکت کند. واقعأ باید گفت فیلم های دفاع مقدس امسال ناجی جشنواره بودند.

 * اخیرأ آقای حسینی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی  اعلام کرده اند باید جهت  گیری ما در حمایت از سینما، فیلم ها باشند و نه سینماگران که حرف بسیار درستی است، نظر شما در این خصوص چیست.
 بله! طبیعی است که باید این اتفاق بیافتد. ما دیده ایم که متاسفانه بعضی  فیلمسازان بزرگ ما در دوره ی گذشته فیلم های خوبی نتوانستند بسازند. یعنی حکومت و نظام اعتماد لازم را دیگر نمی تواند داشته باشد .ما نوعأ دیده ایم که در کشورهای مختلف فیلمسازان بزرگ و پر سابقه خودشان یک برند برای خودشان هستند و یک اعتبار برای خودشان هستند  و حکومت ها به آنها اعتماد می کنند و سرمایه در اختیار آنها قرار می دهند تا فیلم خوب بسازند و فیلم های خوبی هم نوعأ در جهت اهداف و منافع کشورهای خود می سازند. ولی اینجا ما متاسفانه شاهد سیر نزولی در این زمینه از سوی بعضی فیلمسازان نامدار هستیم و از فیلمسازان بزرگ ما چندان فیلم خوبی دیده نمی شود. امسال هم  دیدیم، سال گذشته هم دیدیم و همین ها باعث می شودکه اعتمادها کم و سلب شود. البته به نظرم امروز جوانان ما اینقدر با استعداد و با دانش هستند که می  توانیم با حمایت و راهنمایی آنها  شاهد  آثار خوبی توسط آنها باشیم. در همین جشنواره امسال فیلمسازان جوان زیادی حضور داشتند که اگر درست راهنمایی و حمایت شوند، می توانند اثرات خوبی را تولید کنند. البته این فیلمسازان باید هر چه بیشتر با منابع دینی و اندیشه های دینی آشنا شوند تا بتوانند از طریق هنر سینما بازتاب دهنده ارزش های الهی و معنوی باشند و صرفأ  سینما را برای سینما نبینند.
به هر جهت این حرکت درستی است که آقای حسینی اشاره کردند و نباید فقط به نام ها بسنده کرد و بلکه باید اندیشه ها را مقدم بر نام ها دانست.

 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: