به‌روز شده در: ۰۵ بهمن ۱۴۰۰ - ۱۰:۱۹
logo
تازه های سایت
کد خبر: ۳۴۲۵۴
تاریخ انتشار: ۰۳ آذر ۱۴۰۰ - ۱۱:۱۹
ز سالها قبل تاکنون و هربار به بهانه ای این سوال مطرح می‌شود که آیا علومی تحت عنوان انسانی و اسلامی داریم یا خیر؟ عقبه اصلی این سوال نیز به اختلاف کهن در ذهن متفکرین بی دین بین علم و دین باز می‌گردد.
محمد قزوینیان- از سالها قبل تاکنون و هربار به بهانه ای این سوال مطرح میشود که آیا علومی تحت عنوان انسانی و اسلامی داریم یا خیر؟ عقبه اصلی این سوال نیز به اختلاف کهن در ذهن متفکرین بی دین بین علم و دین باز میگردد.

مخالفین چه میگویند؟ آنها می گویند اولا چیزی به نام علم دینی و غیر دینی وجود ندارد. ثانیا بر فرض که باشد علم دین، علم نیست بلکه اطلاعات محدود حدیثی و فقهی را شامل می شود! آنها که از دین فقط ظاهر چند روایت به گوششان خورده مدعی اند نباید و نمیشود از دین توقع ورود به حوزه های مختلف زندگی بشر و پاسخ به سوالات روز را داشت. اومانیسم همین حرف را با زبانی تندتر میزند و میگوید اصلا هرچه پیشرفت برای بشر حاصل شده زمانی بوده که از دین فاصله گرفته! همین بیان به صورت غیر علمی و ناشیانه تر ولی عامدانه و با هدف تخریب، در فضای مجازی نیز مستمسک برخی مخالفان دین هست.

اینجا مجال ورود مطول به بحث نیست تنها به یک مثال در پاسخ اکتفا میکنیم و مابقی را به وجدان مخاطب میسپاریم.

فرض کنید از یکی از شرکتها تلویزیون یا یخچالی پیشرفته خریداری میکنیم. اولین چیزی که برای استفاده از آن و بهره مندی درست به ذهنمان میرسد رجوع به دفترچه راهنماست. آن دفترچه برای ما از هر توصیه و حرف دیگری مهمتر است چون توسط خود شرکت سازنده و خالق آن دستگاه نوشته شده است. آیا هیچکس مدعی میشود که آن دفترچه اعتباری ندارد یا مطالب آن مستند نیست؟ قطعا خیر. همه میدانند هیچکس بهتر از خود شرکت سازنده از جزئیات آن دستگاه باخبر نیست و بهتر از آنها شیوه استفاده بهینه از دستگاه را نمیداند. این لازمه داشتن اندکی عقل محاسبه گر است.

حال آن عقل محاسبه گر در رابطه با پیچیده ترین دستگاه ها چه نظری دارد؟ آیا غیر از این است که حکم میکند به سراغ سازنده اش برو؟ آیا درباره انسان با تمام پیچیدگی های موجود در جسم و روح او، نباید به خالق و سازنده اش رجوع کرد؟ آیا هیچ عقل سلیمی میپذیرد که خود خالق صلاح و فساد و نحوه عملکرد صحیح مخلوق را تبیین نکرده باشد؟ یعنی میشود باور کرد که خداوند بزرگ به اندازه آن شرکت یخچال سازی دفترچه راهنما برای انسان مشخص نکرده باشد؟ اتفاقا پاسخ این سوالات را نه افراد دیندار که انسانهای مسحور و مقهور تکنولوژی باید پاسخ بدهند.

مگر میشود حرف یک تعمیرکار مبتدی را از حرف شرکت سازنده معتبرتر دانست. بشر با درصد خطای بالا در طول تاریخ چه در مسائل عملی و چه در مباحث نظری- چگونه مدعی است که خود برای سیاست، اخلاق ،اقتصاد و... برنامه جامع دارد ولی سخن خالق قادر عالم را نمیپذیرد. اینچنین تحلیل کردن مخالفین دین به نوعی توهین به شعور گوینده و شنونده است.

انسان گاهی برای رسیدن به خواسته ها و اثبات مدعایش چه بسا به خود نیز توهین کند! اگر کسی بگوید پاسخ این سوالات را نمیداند به نوعی خود را بدون عقل محاسبه گر و نادان معرفی کرده است. چون فهم اینها حتی نیازمند عقل عمیق نیست بلکه عقل سطحی نیز برای درک شان کافی است.

 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: