به‌روز شده در: ۲۷ بهمن ۱۳۹۸ - ۱۶:۲۰
logo
تازه های سایت
کد خبر: ۳۰۷۳۹
تاریخ انتشار: ۰۶ بهمن ۱۳۹۸ - ۰۶:۲۸
برای رسیدن به تولید مطلوب و حرکت چرخ صنعت و تکامل زنجیره ای فرایند تولید بخش کشاورزی وحتی خدمات فنی ومهندسی، حداقل بیست مسیر کلی وتجربه شده جهانی درفضای کسب وکار وجود دارد.
نصر عزیزی - سیر تدریجی وتاریخی حاکمیت اقتصاد نفتی در کشور ما بسیار دردناک وغمناک است. این سرنوشت غمبار ابتدا توسط استعمار پیرومکار انگلیس آغاز ودرادامه توسط امریکا وسایر همپیمانان اروپایی، با دست نشاندگی کارگزاران مزدور وابسته داخلی تا پیروزی انقلاب اسلامی ادامه یافت. علیرغم اراده نظام ما، به چند دلیل هنوز رهایی مناسب وکامل ازاقتصاد نفتی بوجود نیامد.

دلیل اول تحریم ها وفشارهای بین المللی، دلیل دوم گرایش آمیخته با نگاه لیبرالیستی وسوسیالیست زده وغربزدگی پنهان کارگزاران مسئول ، دلیل سوم عدم اهتمام لازم به اجرای سیاست‌های ابلاغی رهبری، برنامه های میان مدت وکوتاه مدت وبه طور اخص عدم اجرای صحیح و مناسب قانون اساسی. دلیل چهارم، اقتصاد دولتی و وجود نظام رانتی ورخنه فساد وعدم نظارت لازم ازسوی مجلس وسایر نهادهای نظارتی.
برای رهایی از اقتصاد نفتی راهکارهای زیادی همواره مطرح بوده وبا وجود نقاط قوت وضعف آنهابه بخشی ترکیبی ویا تکمیلی از این راهکارها اشاره می‌شود.
اهتمام واراده بخش‌های مسئول به اجرای آنچه که تاکنون تدوین، تصویب وبرای اجرا ابلاغ گردید. سوابق نشان می دهد برنامه ها وقوانین مصوب، برای اقتصاد بدون نفت علاوه بر کلیات ، به تفصیل اهداف کمی وکیفی وزمان بندی ومسؤلیت اجرا نیز مشخص گردید ولی مشکل اساسی عدم اقدام وعمل و بدتراز آن عدم نظارت وبررسی قانونی بوده است.
مهمترین واساسی ترین وکلیدی ترین جایگزین نفت، تولید کالا وخدمات وبه تبع آن، ایجاد درآمد می باشد. درآمد یا از پول داخلی ویا از تحصیل ارز خارجی به دست می آید. درقوانین مصوب کوتاه مدت ومیان مدت گذشته، ردیف هایی برای حصول درآمد وهمچنین صادرات محصولات غیرنفتی ویا فرآورده های نفتی برای دستگاه‌های مسئول، تعیین تکلیف گردید. علاوه براین پیش بینی گرذید باچه سازوکارها و روش هایی درازاء معادل هرواحد درآمد داخلی ویا صادراتی، چه میزان فروش نفت کاهش وعدم وابستگی به نفت عملی گردد.
آیا دستگاههای مسئول نظارتی در هردوقوه مقننه وقضاییه به وظایف خود عمل نمودند؟ تاکنون کدام مسئول عالی به میز محاکمه کشانده شده وبابت قصور ویا تقصیر خود و بازی با سرنوشت یک ملت، محاکمه گردید؟
نکته مهمتر اینکه برای رسیدن به تولید مطلوب و حرکت چرخ صنعت و تکامل زنجیره ای فرایند تولید بخش کشاورزی وحتی خدمات فنی ومهندسی، حداقل بیست مسیر کلی وتجربه شده جهانی درفضای کسب وکار وجود دارد که فراهم‌سازی، بستر سازی، مهیاسازی، ایجاد، اصلاح، رفع موانع، حمایت، پشتیبانی وگره گشایی ازهرکدام از پله های زنجیره ای وابسته فضای کسب وکار، مسیر تولید را آسان وآماده می سازد. آیا وزرایی که دراین نظام مسئولیت مستقیم درایجاد فضای مناسب کسب وکار داشته اند و از این مناصب کیسه های میلیاردی از فرصت های بیت المال پرنموده اند، یک بار به دادگاه عدالت فراخوانده شده اند؟ اگر چنین محاکمه ایی صورت می گرفت، سالها پیش کشور ما از بیماری نفتی رها می گردید.
نظام بانکی ضمن توجه به مزایای جانبی خود، مانع بزرگی برای استقلال اقتصادی واقتصاد نفتی می باشد. خروجی این نظام خلق پول بدون پشتوانه، تورم روز افزون، تجمیع سرمایه ها وپس اندازهای خرد مردم، ایجاد مانع بر سرراه تولید، رانت وفساد، خلق نوکیسه ها وسرمایه داران خلق الساعه، ایجاد طبقه اشرافی‌، خیانت درامانات مردم، هدایت مستقیم وغیر مستقیم به کیسه نفتی وابستگی هرچه بیشتر به اقتصاد نفتی بوده است. البته نباید خدمات مفید بخشی از کارگزاران بانکی را نادیده گرفت ولی وقتی اساس ساختاری ،سیاسی ،هدف گذاری ،جهت گیری وراهبرد های نظام بانکی نادرست ونامتناسب باشد ،دولت هم درقبال این نظام منفعل، بی برنامه، بی اراده وبدون ارزیابی باشد بدیهی است دولت‌ها یکی پس از دیگری تحفه کیسه های نفتی را خالی یا پر، تحویل دولت بعدی می‌دهند.
مصیبت این است که دستگاه بوروکراسی عریض و طویل نفتی با بیش از یک قرن سابقه یا مستقیم در خدمت استعمار بوده ویا در دوران انقلاب، غیر مستقیم این رشته های آلوده وابستگی را حفظ نمود. البته آنچه که درخصوص اقدام ارزشمند ودارای ارزش صادراتی در مجموعه فرآورده های نفتی وصادرات تاثیر گذار آن انجام گرفت، بخشی از اراده نیروهای انقلابی برای بهره وری بالای نفتی بوده و در کاهش وابستگی به اقتصاد نفتی تاثیر مثبت وبالا داشته است.
تنوع تولید، تنوع اقلیمی، ظرفیت‌های فعال گردیده وفعال نشده، تجربه تاریخی وفرهنگ متنوع تولید، قدمت تاریخی تجارت وبازرگانی ایرانیان، نقش جهانی بازار ایران، استعداد بالای ایرانی، آمیختگی فرهنگ دینی با فرهنگ موضوعی کسب وکار، تجربه ارتباطی تاریخی ایرانیان دربازارهای جهانی، موقعیت جغرافیایی ایران درچهارراه ارتباطی بین المللی، تولید علم وفناوری سنتی ایرانیان، واز همه مهمتر رسالت جهانی که خدای متعال از طریق انقلاب اسلامی به این ملت برای عرضه به بشریت ارزانی داشته، جملگی ظرفیت‌های بی شمار وقابل محاسبه برای درخشش اقتصا د این کشور است که نفت را برای استفاده بهتر ومطلوب تری کنار گذارده واز طرق ابزار علم ، فناوری ، ایجاد وسازماندهی شرکت‌های دانش بنیان، مسیر اقتصاد بدون نفت را با سرعت وشدت بیشتر طی نماید.
باید مجلس شورای اسلامی ومجموعه دولت درزمان کوتاه و با استفاده از قوانین مصوب گذشته وتجربه طی شده واصلاح ضروری متناسب با شرایط ومقتضیات زمان وباعلم به محدودیت‌های تحریمی وکار شکنی های بین المللی وتجربه دور زدن تحریم‌ها، راه اقتصاد بدون نفت را هرچه زودتر ودرقالب بازه زمانی مشخص طی نماید.
بنابراین با بازنگری درکوتاهی ها وقصور وتقصیر های گذشته با مسئولیت سازمان مدیریت وبرنامه ریزی وهمکاری ونظارت مجلس ومشارکت سایر نهادهای مسئول وتعیین وظیفه برای بخش خصوصی ونهادهای مردمی، بسته ای از اقدامات وبرنامه ها و فعالیتها برای رهایی از اقتصاد نفتی تهیه، زمان بندی وعملیاتی گردد. دراین بسته یا برنامه باید به ترکیبی از مولفه های زیربا ملاحظات لازم اهتمام واقدام نمود.
تقویت صادرات غیر نفتی با ساز کارهای نهادینه شده قانونی ومدیریت، اصلاح نظام مالیاتی وعدالت مالیاتی، مسدودسازی راههای فرارمالیاتی، مشوقهای تولیدی وصادراتی، سامانه شفاف سازی، مبارزه با فساد نهادینه شده، اصلاح نظام ارزی، تجدید نظر در فضای کسب‌وکار، خصوصی سازی واقعی، انحلال بسیاری از شرکت‌های دولتی غیرضرور وزیان ده، خارج سازی زمین ومسکن از فعالیت‌های سوداگرانه، کاهش حجم دولت در بازه زمانی مشخص، حذف واردات غیرضرور، پیشتازی اقتصاد دانش بنیان، اصلاح نظام بانکی، مدیریت اصلاح الگوی مصرف، اهتمام همه جانبه به تقویت سرمایه اجتماعی وسبک زندگی ایرانی اسلامی، تقویت ارتباط با بازارهای هدف منطقه ای، ایجاد سازوکارتهاتری وپیمانهای ارزی منطقه ای، تمرکز روی صادرات خدمات فنی مهندسی، تمرکز روی توسعه کمی وکیفی استاندارد سازی وارتقاء بهره وری هدفمند، اجراي بخشها وظرفیتهای اقتصادی فعال نشده قانون اساسی، کوچک سازی حجم دولت واصلاح هزینه های دولتی و تقویت فرهنگ جهادی مجموعه ای از اقدامات وجهت گیری های ترکیبی ملی ومکمل برای رهایی از اقتصاد نفتی است.

 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: