به‌روز شده در: ۲۸ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۵:۰۷
logo
تازه های سایت
کد خبر: ۲۸۲۰۹
تاریخ انتشار: ۱۷ مرداد ۱۳۹۷ - ۱۶:۲۸
تحلیل لاسجردی از آینده روزنامه نگاری:
آنچه مسلم است این است که تکنولوژی در حال زایش است و مسلما خبررسان های نسل سوم نسبت به خبر رسان های فعلی اطلاعات بیشتری به مخاطب خواهند داد. از آنجایی که خبررسان ها نمی ایستند پس شما باید بدوید و اگر شما ندوید مخاطبتان و هواخواهتان را از دست خواهید داد.
«حسن لاسجردی» مدرس دانشگاه با اشاره به رقابت های فشرده در فضای رسانه، دست برتر را با رسانه ای دانست که با بال های فناوری و سرعت نیاز مخاطب خود را پاسخ گوید و او را به آرامش برساند.

به گزارش گروه تحلیل، تفسیر و پژوهش های خبری، مختصات فضای نوین فعالیت رسانه ای سبب شده تا رقابت ها در این فضا در شرایطی دیگرگون با سال های گذشته جریان یابد و معیارها و لوازم حفظ و جذب مخاطب دچار تحولاتی جدی گردد.

در همین زمینه پژوهشگر ایرنا با لاسجردی عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی و عضو شورای سردبیری خبر آنلاین به گفت وگو پرداخته است. از نگاه وی مخاطب در گذر زمان به یک سرگشتگی می رسد و این سرگشتگی را کسی پاسخ می دهد که بتواند فرد را به آرامش برساند. از این رو اولین فرد یا رسانه ای که نخستین مطلب را بنویسد گوی سبقت را ربوده است حتی اگر خبر ساختگی باشد. در ادامه متن کامل سخنان لاسجردی آمده است.

** تاثیر زمان و فناوری بر رسانه

در ابتدا با چند پدیده مواجه هستیم که باید روابط آنها را با یکدیگر روشن کنیم. دغدغه اصلی ما این است که رسانه چه چیزی به مخاطب منتقل می کند. من فکر می کنم واقعیتی که امروزه بسیار مهم است این است که تاثیر تکنولوژی بر رسانه ها افزایش یافته است. این وضعیت چه در مورد رادیو چه در مورد تلویزیون وچه در مورد دیگر رسانه ها صحت دارد. من فکر می کنم امروزه بیش از هر چیز دیگری عنصر تکنولوژی، نوآوری و علوم جدید در فضاهای رسانه ای تغییر ایجاد کرده است. اگر حوزه کتاب، روزنامه ها، مجلات و دیگر رسانه ها را بررسی کنیم با این واقعیت مواجه خواهیم شد که تغییرات مخاطب پسند، تغییرات شکلی، فرمی و محتوایی بر اثر ورود تکنولوژی رخ داده است. علت ورود شبکه های مدرن به دلیل وجود تکنولوژی است و هر چه درک ما از این تکنولوژی بیشتر باشد به همان اندازه هم فهممان دقیقتر خواهد شد. فکر می کنم چند نکته را باید که از عصری که در حال گذار از آن هستیم بدانیم.

هر چه تکنولوژی به رسانه ها بیشتر وارد شود، رسانه به همان اندازه برای ورود به فضای جدید آماده تر خواهد شد. نکته دوم عنصر زمان است. خاصیت مهم تکنولوژی این است که زمان را بسیار بسیار کوتاه می کند.

نکته دیگری که می خواهم بر آن تاکید کنم این است که تغییری که شما به دنبالش هستید به هنر تکنولوژی بر می گردد. چند روز پیش یکی ناشران قدیمی کتاب در سعادت آباد بود گفت به دلایل مختلف می خواهم کار خود را تعطیل کنم. در واقع این آدم 20 سال پیش است که خوب منتشر می کرد و فروش خوبی داشت اما الان در حال بستن انتشاراتش است. از این رو فکر می کنم عنصر تکنولوژی است که مارو به تب و تاب انداخته است. خیلی از فعالیت هایی که در رادیو انجام می شود با هدف کسب مخاطب و نگهداری مخاطب است. می خواهم بگویم رادیو سر جای خودش است اما تاثیر تکنولوژی است که آن را وادار به کارهایی کرده تا همچنان مخاطبان خودش را حفظ کند. الان درباره خبرنگاری هم شاهد هستید که نوعی انتقال از متن به سمت فایل تصویری و اینفو صورت گرفته است.

من معتقدم هر چه قدر تکنولوژی به حوزه های مورد اشاره وارد شود به همان اندازه ما دچار تغییر و تحول خواهیم شد. من فکر می کنم عنصر زمان به مخاطب هم سرایت می کند. حتی اگر عنصر زمان را هم در نظر نگیریم با نوعی تغییر نسل مواجه خواهیم شد. اگر کسانی باشند که همچنان روزنامه خوان و کتاب خوان هستند با یک تغییر نسل عمرشان تمام خواهد شد.

** دولت باید خود را به فناوری های نوین برساند

دولت در شرح وظایف خود نسبت به رسانه ها، به دنبال حفظ اعتماد و ارتباط متقابل است. آنچه مهم است این است که آیا اعتماد و اتکایی که دولت ها به رسانه ها دارند با تغییراتی که در حوزه رسانه صورت گرفته می تواند تداوم داشته باشد یا خیر؟ من باز هم به نقش تکنولوژی اشاره می کنم و معتقدم دولت چه به روزنامه ها، چه به رادیو و چه به تلویزیون یارانه بدهد یا ندهد در جامعه امری در حال وقوع است و آن ورود تکنولوژی است.

یا دولت باید خودش را به تکنولوژی برساند یا اینکه هر چقدر یارانه و سوبسید دهد اثری از اعتماد در جامعه رسانه ای برجای نخواهد ماند. به هر صورت صدا و سیما، رادیو و دیگر رسانه ها اگر نتوانند صدای مخاطب باشند و شرح مناسبی از تحولات جامعه ندهند چون رقابت بین رسانه های رسمی و غیر رسمی شکل گرفته است لذا بودجه ای که دولت به منظور جلب اعتماد می دهد، فایده ای نخواهد داشت. برای اینکه اعتماد معنادار شود حتما دولت باید خودش را به تکنولوژی برساند؛ یعنی اگر دولت جمهوری اسلامی ایرنا را داشته باشد و ایرنا نتواند به خواسته های دولت پاسخ دهد ذیل ایرنا چندین شبکه اجتماعی وجود خواهد داشت که از این شبکه ها برای رساندن مقصود استفاده خواهد شد.

** نگاه متفاوت و نامهربانانه دولت ها به رسانه

بعضی دولت ها به رسانه اعتقادی ندارند و می گویند چرا باید به رسانه کمک کنیم، خود بیست سایت راه اندازی می کنیم و احتیاجی به رسانه های دیگر نداریم. برخی دولت ها هم معتقدند که رسانه باید فعالیت کند. یعنی همه چیز بستگی به نوع نگاه دولت ها دارد. به نظر من دولت هایی که تاکنون در نظام جمهوری اسلامی وجود داشتند نگاه خیلی مهربانانه ای به رسانه ها نداشتند. از این رو همه چیز به نوع نگاه مدیران جامعه به رسانه برمی گردد.

** کدام رسانه گام نخست را بردارد؛ مساله این است

در رسانه شعاری به نام سرعت، دقت و صحت وجود دارد لذا هر چند تکنولوژی و رسانه های دیجیتال به وجود آمده اند اما فکر می کنم مرجعیت عناصر عوض نشده است و مردم هنوز دنبال خبری هستند که مرتبط با دغدغه های آن ها باشد. مردم فکر می کنند با ورود تکنولوژی و رسانه های دیجیتال، حرف ها و مطالباتشان راحت تر به گوش دولت می رسد و آنچه برایشان بسیار اهمیت دارد صحت خبری است.

ما در زمینه رسانه با نوعی وفور مواجه هستیم که گاه ممکن است خواسته و گاه ناخواسته به سراغ آنها برویم. بنده معتقدم همچنان با وجود وفوری که در رسانه ها شکل گرفته اما بحث مطالبات اهمیت خودش را حفظ کرده است. مردم با انجام کارهای روزمره خیلی احساس خستگی می کنند و در این خستگی رسانه ای می تواند گوی سبقت را برباید که بتواند خبرهای مناسب را به مردم انتقال دهد. یعنی اگر رسانه ای خبر درستی بدهد همچنان مورد توجه قرار خواهد گرفت.

مخاطب در گذر زمان به یک سرگشتگی می رسد و این سرگشتگی را کسی پاسخ می دهد که بتواند فرد را به آرامش برساند. از این رو اولین فرد یا رسانه ای که اولین مطلب را بنویسد گوی سبقت را ربوده است حتی اگر خبر فیک و ساختگی باشد. بنابراین امروز رسانه ها به دنبال این هستند که زودتر از همه خبر را منتقل کنند و برای اینکه از دیگر رسانه ها عقب نمانند ممکن است خودشان خبر تولید کنند، مصاحبه ای انجام دهند یا گزارشی بنویسند. لذا در حال حاضر معتقدم بحث مرجعیت خبری بستگی به این دارد که چه کسی توانسته قدم بعد را بردارد. در حال حاضر بحث مرجعیت خبری بستگی زیادی به اطمینان افراد به آن رسانه دارد چون خبر با زندگی مردم در ارتباط است.

** بده بستان های خبری میان رسانه ها افزایش یافته است

علت ریزش های مخاطب تا حدودی به ریزش خبری مربوط است. امروزه دیگر حالت مونولوگ وجود ندارد بلکه بده بستان های خبری زیاد شده است. مثلا ایرنا هم می تواند به رسانه های دیگر خبر منتقل کند و هم از اخبار آنها استفاده کند. یعنی رسانه برای آنکه صدایش به گوش مخاطب برسد هم صدا تولید کند و هم در انتشارش تلاش کند.

به هر حال حوزه امنیت یک حوزه چند وجهی است و ما نمی توانیم خبرهای مربوط به حوزه انتظامی را از اخبار دیگر حوزه ها جدا کنیم. از نظر من امنیت روانی مهمتر است. چه بسا امروزه مفهوم و مرزهای امنیت تغییر کرده و مفهوم امنیت سیال شده است و از مفهوم امنیت در قرن 18 یا 19 متفاوت شده است. دولت ها تلاش می کنند تا به جز امنیت انتظامی که اصطلاحا هزینه بر هم هست امنیت را از طرق دیگر هم فراهم کنند. در صورتی که نتوانند امنیت را در سلامت، بهداشت، تغذیه و... فراهم سازند در نهایت قادر نخواهند بود امنیت انتظامی و اقتدار خود را حفظ کنند. بنابراین امنیت فرایندی دارد که اگر فراهم نشود ریزش هواخواه و طرفدار را به دنبال خواهد داشت.

** باید به فکر رسانه های جایگزین بود

نداشتن یک سیاست مشخص باعث شده که ما دچار مخمصه بشویم. راه حل این است که اگر نمی توانیم از قابلیت های یک رسانه استفاده کنیم باید برای آن جایگزینی ایجاد کنیم. اگر جایگزینی وجود نداشته باشد مردم به راهکارهای دیگر و راه حل های دیگر می اندیشند. به عنوان مثال از فیلترشکن استفاده می کنند و یا به روش های دیگر روی می آورند. لذا هر حرکتی که دولت انجام می دهد جامعه هم به موازات آن حرکات خود را پیش می برند و به نحوی آنها قدم به قدم پیش می روند. اگر دولت ببیند پیام رسان های داخلی پاسخگو نیستند و نمی توانند تاثیر مناسبی بر مردم داشته باشند به دنبال ایجاد یک پیام رسان قویتر یا خرید پیام رسان قویتر خواهد بود. آنچه مسلم است این است که تکنولوژی در حال زایش است و مسلما خبررسان های نسل سوم نسبت به خبر رسان های فعلی اطلاعات بیشتری به مخاطب خواهند داد. از آنجایی که خبررسان ها نمی ایستند پس شما باید بدوید و اگر شما ندوید مخاطبتان و هواخواهتان را از دست خواهید داد.

 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: