به‌روز شده در: ۰۴ اسفند ۱۳۹۸ - ۱۵:۴۳
logo
تازه های سایت
کد خبر: ۲۸۰۰۳
تاریخ انتشار: ۲۵ تير ۱۳۹۷ - ۱۰:۲۱
نگاهی به راهبرد محوری دولت ایالات متحده درباره ایران؛
اجرای درخواست وزیر خارجه آمریکا در عمل با مشکلات غیرقابل حل و پیچیده‌ای در درون نظام جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد. تغییر رفتار موردنظر ایالات متحده حداقل درمورد فوق در عمل می‌تواند به تغییر نظام منتهی شود؛ بنابراین چنین تغییر رفتاری از خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌شود.

دکتر امیرهوشنگ میرکوشش- طرح دوازده مادهای مایک پمپئو، وزیر خارجه ایالات متحده درمورد ایران درصورتیکه با اغماض بهعنوان راهبرد جدید این کشور برای مقابله با ایران نامیده شود، از چند منظر قابل بررسی است.

نسبت نظریه روابط بینالملل با رفتار آمریکا

پس از رویکار آمدن دونالد ترامپ، رفتار آمریکا با ایران از منظر نظری با رئالیسم تهاجمی جان مرشایمر قابل تبیین و تحلیل است. براساس تئوری واقعگرایی تهاجمی مرشایمر، دولتها درپی دست یافتن به یک میزان مشخصی از قدرت نیستند بلکه برای کسب امنیت مطلق، همواره سعی در افزایش قدرت خود دارند که هدف نهایی آنها هم تبدیل شدن به یک هژمونی است. وی در مهمترین اثرش، کتاب «تراژدی سیاست قدرتهای بزرگ» حفظ امنیت فعلی و آینده قدرتهای بزرگ را میزانی از قدرت میداند که آنها را به هژمونی تبدیل کند. مرشایمر در این کتاب خاطرنشان میکند که دولتهایی که مدیریت مناسبی در بازی قدرت نداشته باشند فرصت تبدیل شدن به یک هژمونی را در نظام بینالملل بهدست نمیآورند؛ زیرا آن دولتها مبنا را بر کسب و حفظ میزانی از قدرت گذاشتهاند که برای ماندن و بقا در سیستم بینالمللی لازم است.

جان مرشایمر نهتنها نظریه صلح دموکراتیک را بهطور کلی رد میکند بلکه معتقد است دموکراسی و بهطور مشخص لیبرال ـ دموکراسی نمیتواند مانع جنگ شود. برایناساس، یک قدرت هژمون باید در برابر سایر رقبا بسیار تهاجمی عمل کند؛ زیرا در فضای آنارشی حاکم بر نظام بینالملل، سایر بازیگران، در پی افزایش قدرت خود هستند. رفتار تهاجمی دولت کنونی آمریکا در کلان روایت, بازسازی نظم موجود از طریق رئالیسم تهاجمی است و رفتار با ایران نیز از این روایت پیروی میکند.

شعار اول آمریکا و عمل به وعدههای انتخاباتی

دونالد ترامپ در مبارزات انتخاباتی خود وعدههایی را مطرح کرد که تاکنون به بیشتر این وعدهها عمل کرده است؛ ازجمله خروج از توافقنامه ترانس آتلانتیک، خروج از توافقنامه پاریس، تغییرات بنیادی درخصوص تراز تجاری با چین، مذاکرات مستقیم با کره شمالی درجهت خلع سلاح هستهای این کشور، تجدیدنظر در موافقتنامه نفتا و دستور ساخت دیوار مکزیک، انتقال سفارت آمریکا به بیتالمقدس، سیاستهای مهاجرتی و آخرین مورد خروج آمریکا از برجام. نگاه ترامپ به برجام از ابتدا بهعنوان یک موافقتنامه بد در جهت انجام مذاکرات مجدد و گنجاندن مسائلی مثل برنامه موشکی ایران و نیز نقش منطقهای ایران بوده است.

هدف اصلی ایالات متحده در خروج از برجام برگرداندن تحریمهای هوشمند و ثانویه این کشور علیه ایران است؛ تحریمهایی که سیستم بانکی، بیمهای و نفتی ایران را هدف گرفته است. براساس نظریه رئالیسم تهاجمی ادامه این تحریمها میتواند به جنگ و حمله آمریکا به ایران منتهی شود. مورد عراق مثال گویایی است که تحریمهای این کشور درنهایت به پروژه نفت در برابر غذا و درنهایت به حمله آمریکا و اشغال این کشور انجامید.

فرضیه جنگ همهجانبه آمریکا علیه ایران

راهبرد جدید دوازده مادهای آمریکا تقریباً همگی جزء خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران هستند؛ برای مثال، خروج از کشورهای عراق، یمن و سوریه بدون تضمین منافع ایران خود میتواند تهدیدی برای ایران محسوب شود.

ازطرفدیگر، سیاست راهبردی ایران در حمایت از مستضعفان جهان و منطقه دچار خدشه خواهد شد و سالها حمایت مادی و معنوی از جبهه مقاومت و آرمان فلسطین نیز به زیر سؤال خواهد رفت. این تغییر حتی در سطوح پایینتر با ساختار و بافتار تاریخی جمهوری اسلامی منافات دارد و اجرای آن میتواند به تغییرات ساختاری و شکلبندیهای جدیدی در جناحها و نیروهای داخلی منجر شود.

اجرای درخواست وزیر خارجه آمریکا در عمل با مشکلات غیرقابل حل و پیچیدهای در درون نظام جمهوری اسلامی مواجه خواهد شد. تغییر رفتار موردنظر ایالات متحده حداقل درمورد فوق در عمل میتواند به تغییر نظام منتهی شود؛ بنابراین چنین تغییر رفتاری از خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود.

ایالات متحده با خروج از برجام بهدنبال تحریمهای فلجکننده و قرار دادن ایران بر سر دو راهی تغییر رفتار یا جنگ است که هر دو حالت باعث آسیبهای جدی به کشور و مردم و در خطر قرار گرفتن تمامیت ارضی و استقلال کشور میشود. پمپئو در مصاحبه با صدای آمریکا بر نارضایتی مردم ایران و نیز حمایت آمریکا از معترضان در ایران تأکید کرد. براساس تحلیل سیستمی چنانچه فشارهای وارده از محیط زیاد شود مرزها بههم میریزد و نظام فرومیپاشد. آمریکا براساس نظریه رئالیسم تهاجمی و با تحریمهای فلجکننده بهدنبال فشار وارد کردن به ایران درجهت فروپاشی از درون است.

 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: