به‌روز شده در: ۳۰ تير ۱۳۹۷ - ۱۵:۱۳
logo
تازه های سایت
کد خبر: ۲۷۴۵۳
تاریخ انتشار: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۷ - ۰۹:۵۸
فیلم های ویدئویی و نوارهای صوتی ، نرم افزارها و دیسکت های کامپیوتری، عکس ، پوستر، مجله و آثار مشابه مصور چون خالکوبی روی بدن از نمونه های بارز این ابزارها به شما می رود . قابل توجه اینکه اکثر این ابزار ها معمولاً یا رایگان بوده و یا با هزینه های خیلی کم در اختیار افراد جامعه قرار داده می شود .
مهدی یزدانی خرم- تهاجم فرهنگی غرب، امر نوظهوری نیست . غرب گرایان بر این باورند که باید بر همه تمدنها تسلط داشته و آنان را جیره خوار خود به حساب آورند .این تفکر با توجه به تکنولوژی های جدیدی که در بخش ارتباطات بوجود آمده جلوه ای فریبنده ای به خود گرفته است . امروزه شیوه های نظامی ، اقتصادی و سیاسی در حد راهکارهای فرهنگی کارایی ندارند . زیرا با برنامه های فرهنگی درصورت موفق شدن می توان بطور زیرکانه ای بر امور سیاسی و اقتصادی تسلط پیدا کرد. تاریخ به ما نشان می دهد که از دو قرن پیش با توجه به آگاهی و رشد فکری و عقلی استکبار بجای حمله و کشتار و تخریب ، فرهنگ آن تمدن را نشانه گرفته و با تهاجم به فرهنگ آنان بر افکار و عناصر روانی حاکم شوند و در آخر با روش زیرکانه ای سرزمین شان را مورد تصرف خود قرار می دهد . در این مقاله سعی شده تا ضمن تعریف جامعی از تهاجم فرهنگی به بررسی تبعات و عناصر تهاجم فرهنگی ، ابزار و روشها، گونه ها و تحلیل تبعات آن بپردازیم و با جمع بندی آن راه حل هایی ارائه نماییم .

تهاجم فرهنگی

ایجاد حالت بحرانی ، عدم تعادل و اغتشاش در یک فرهنگ که شامل آداب و رسوم ، اخلاقیات ، سبک زندگی ، زبان و ارزشهای یک قوم می شود را تهاجم فرهنگی می گویند . وقتی ما دچار بحران فرهنگی می شویم که فرهنگ مان دچار بی نظمی و در معرض از هم پاچیدگی قرار گیرد و این امر موجب سست شدن عناصر ارزشی و فراموش شدن آن به عنوان هسته اصلی هویّت فرهنگی
می شود . تهاجم فرهنگی به این دلیل بحران ساز است که تناسب بین فرهنگ قدیم و جدید را به هم می ریزد و به شدت تغییر پیدا می کند و موجب تغییر رفتار ها ، تفکرها ، ارزشها و به طور کلی الگوهای قبلی و سنتی می شود .

- تهاجم فرهنگی را می توان در ابعاد گوناگون بررسی کرد :

الف) در قلمرو اجتماعی مانند : سست شدن نهاد خانواده، افزایش طلاق ، دوقطبی شدن فرهنگ، عدم اعتماد در افراد یک جامعه و... .

ب) در ابعاد سیاسی مانند : تقویت ناسیونالیسم، سکولاریسم و میلیتاریسم .

ج)در ابعاد فرهنگی مانند : فراموشی ارزشها ، اضمحلال هویت فرهنگی ، سست شدن ایمان و عقاید دینی، تحقیر و تحریف تاریخ، تغییر خط و زبان و... .

ابعاد و عناصر تهاجم فرهنگی

آنچه به عنوان نکات مهم و مشترک به نظر می رسد به این شرح است :

الف ) تحقیر عناصر ارزشی و اعتقادی در جهت حقارت و میل شدید .

ب) تحقیر عناصر ارزشی و اعتقادی و باورهای دیرینه مردم با نام مبارزه با تحجّر و تبلیغ تمدن و زندگی بهتر .

ج) تحقق از خود بیگانگی در فکر مردم و در نتیجه حرکت شتاب آلود آنان به سمت تشبه و بیگانه .

اصولاً امپریالیست ها در نفوذ و سلطه فرهنگی خود در سه بعد فعالیت دارند : بعد تعلیمی شامل شیوه آموزش و پرورش جهانی بعد ارتباطی رسانه های گروهی و عمومی و بعد تبلیغی فنون تبلیغاتی را به کار می گیرند .

یکی از زمینه سازی های تهاجم فرهنگی در هر نسلی عدم جذابیت برنامه ها و کارایی آنها در رسانه های ملی آن جامعه و کشور است که امپریالیسم آن ضعف را شناسایی کرده و با برنامه های مفسده بر انگیز و مبتذل و غیر اخلاقی سعی در جذاب نشان دادن فرهنگ غرب و خود نموده و برای نسلهای مختلف مخصوصا جوانان جذابیت ایجاد می کند تا بتواند کم کم فرهنگ اصیل و سنتی او را از آن گرفته و به غرب گرایی دعوتش کند .

فیلم های ویدئویی و نوارهای صوتی ، نرم افزارها و دیسکت های کامپیوتری، عکس ، پوستر، مجله و آثار مشابه مصور چون خالکوبی روی بدن از نمونه های بارز این ابزارها به شما می رود . قابل توجه اینکه اکثر این ابزار ها معمولاً یا رایگان بوده و یا با هزینه های خیلی کم در اختیار افراد جامعه قرار داده می شود .

تبعات تهاجم فرهنگی و راهکارهای مقابله با آن

بیشتر برنامه ریزی های امپریالیسم در دهه های اخیر بر روی اوقات فراغت متمرکز بوده است . دقیقاً همان بخشی از زندگی انسانها که از دید مسئولان دور مانده و اهمیّت آن با دوراندیشی تمام از آن سود جسته و به سرمایه گذاریهای کلان در آن پرداخته است . درست کردن شبکه های مختلف ماهواره ای با رویکرد بمباران فرهنگی و هنری بطور شبانه روز و تولید برنامه های مختلف از رفتارهای گروه های مختلف غربی و اشاعه رفتارهای نابهنجار و رواج آن در سطح جامعه و همچنین عرضه محصولات صوتی و تصویری مبتذل با کیفیت بالا به مخاطبان اصلی آنان که جوانان و نوجوانان جامعه را تشکیل می دهند تا بتوانند با فرایند هویت یابی و بروز بحران هویّت بر اساس نیاز ها و نقاط قوّت و ضعف محصولات فرهنگی یاد شده آنان را در معرض شدید آسیب های فرهنگی قرار دهند .

دادن اطلاعات و آگاهی های کافی به جوانان درباره نقشها و اهداف شوم امپریالیستهای فرهنگی ضرورت زیادی دارد . باید در دختران و پسران این بینش را بوجود آورد که آنان از راههای مختلف و
توطئه های بسیارمتنابه با آن زمان هویت دینی و ملی و ارزشهای انسانی را مورد تهاجم قرار می دهند و در صدد به انحراف کشاندن آنها هستند .ادامه زندگی و حیات ما در گرو این پدیده شوم است که باید مبارزه با آن را چار چوب یک سیاست مدون و دائمی در جامعه کار گیریم . برای مقابله با تهاجم فرهنگی باید از نیروی بی پایان مردمی استفاده کرد و بوسیله شیوه های هنری و تبلیغی در تبیین ارزشها کوشید .

یک راه دیگر برای مقابله با تهاجم فرهنگی نباید بین نهاد ها و ارگانهای مسئول و دستگاه های تبلیغی در ارائه الگو به جوانان اختلاف و تشتت بوجودآورد . مثلا تفریحات سالم یکی از نیازهای طبیعی همه اقشار به خصوص جوانان یک جامعه است که مسئولان باید در صدد آن باشند که فضاها و مراکز تفریحی سالمی را بوجود آورند تا جوانان بتوانند طبق موازین شرعی و عرفی جامعه در آن فعالیت داشته باشند . منشأ اصلی فرهنگ گریزی و دین گریزی جوانان و همچنین عدم کامیابی برنامه های انقلاب فرهنگی و مبارزه با فرهنگ بیگانه اصولا امری سیاسی و ناشی از شرایط باز اجتماعی است . دادن مسئولیت به جوانان برای رسیدن به خود باوری و داشتن اعتماد به نفس ، اصلاح رسانه های گروهی،مخصوصاً رسانه های تصویری با بازنگری کیفی مدارس و دانشگاهها و غنی کردن بنیه علمی جوانان و همچنین تأمین عدالت اجتماعی و اقتصادی در جامعه می توان به این ها رسید . با جمع بندی مطالب ارائه شده می توان عنصر اصلی این تحلیل را به طور کلی «ضرورت ایجاد احساس هویّت در نسل جوان و بازگرداندن آنان به فرهنگ خودی » عنوان کرد و مهمترین راه حل باز گشت به خویشتن است که با قرار دادن چهار چوبی برای بحران هویّت و مبارزه با از خود بیگانگی و احساس حقارت جوانان بوجود آورد و ما باید به خویشتن خود که ایرانی بودن است برگردیم و مراجعه کنیم و آن را شعار خود سازیم و این خویشتن همان فرهنگ اصیل ایرانی است که ما باید در حفظ و نگهداری آن کوشا باشیم و اگر این چنین شد از ورود و تهاجم فرهنگی غرب و امپریالیسم جلو گیری می شود و فرهنگ و تمدن ایرانی همیشه زنده و پایدار خواهد ماند.


 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: