به‌روز شده در: ۲۶ تير ۱۳۹۷ - ۱۵:۳۵
logo
تازه های سایت
کد خبر: ۲۷۲۶۲
تاریخ انتشار: ۲۶ فروردين ۱۳۹۷ - ۱۵:۲۸
سید مصطفی ميرسليم:
پيام بعثت معتبر و ماندگار است و نجات دهندۀ طبقات مختلف اجتماعى ما خواهد بود از عواقب دوران جهالت جديد و ارتجاع نو
در حالی بعثت نبی مکرم اسلام صلى الله عليه و آله و سلم را به جشن می نشینیم که کمتر درباره روح این عید سخن گفته می شود. آنچه پیش روی شماست؛ گفتگویی است با مهندس میرسلیم در کند و کاو این مضمون.

در ایام سالروز مبعث رسول اعظم حضرت محمد مصطفى صلى الله عليه و آله و سلم مى خواستيم نظر شما را دربارۀ چرايى اهميت اين سالروز و موضوع مبعث جويا شويم.

بسم الله الرحمن الرحيم. براى درك اهميت مبعث بايد ويژگيهاى جاهليت قبل از اسلام را شناخت و تجزيه و تحليل كرد: جاهليت حالتى فرهنگى است در جامعه كه مشخصه اصلى آن عدم حركت به سمت كمال يا درجازدن يا حتى در جهت خلاف مسير كمال گام برداشتن و عقب رفتن است. حالت كمال نيز براى جامعه بشرى حالتى حقيقى يعنى محقق شدنى است،فقط ذهنى و اعتبارى نيست، تا كنون هم محقق شده و نمونه ارائه داده است.

آيا اين كمال داراى مشخصات خاص و معلومى است؟

براى مسلمانان، دقيقاً، حالت كمال به شايستگى كرامت انسانى و قابليت خليفة اللهى او برمى گردد.

آيا جاهليت به دوران خاصى گفته مى شود؟

از نظر تاريخى اصطلاحاً به دوران قبل از اسلام يا قبل از بعثت پيامبر اكرم، جاهليت اولى گفته مى شود ولى بعد از اسلام نيز شاهد وقوع جاهليت بوده ايم و حتى امروز نيز شاهد آنيم!

چه ويژگيهايى را مى توان به جاهليت نسبت داد؟

كلاً بايد به اين نكته توجه كرد كه جهل درون جاهليت به معناى نادانى و در مقابل علم نيست؛ جهل در برابر حلم به مفهوم عقل است. از جمله مصداقهاى اعتقادى جاهليت: خرافه باورى، انحراف نسبت به حقّ، بيهوده گرايى، بى اعتقادى به معنويت يا داشتن اعتقادات ضعيف و پست، و آلوده به گمراهى، توحيدگريزى، حقّ ستيزى، كثرت گرايى و توجيه گرى و انكار رسالت انبيا، دفاع از بردگى انسان نزد انسان. نمونه اى از مصداقهاى اجتماعى جاهليت: تبعيض، تفاوت طبقاتى، آلودگى به ميگسارى و قمار، شهوت پرستى و تبرج ( آشكار كردن زينت و آرايش )، بى بند و بارى و بى مبالاتى و زنا و فحشا و تشويق و رواج آن، تعصب نسبت به رسوم و رسوبات منحط اجتماعى صرفنظر از درستى يا نادرستى آن، تحقير زن، بى توجهى به والدين، فرزندكشى، كينه توزى، انتقام جويى، استبداد، تنبلى و رفاه طلبى.

آيا مصداقهاى مشخص اخلاقى هم مى توان براى جاهليت ذكر كرد؟

اتفاقاً جاهليت، مصداقهاى مشهورى از لحاظ اخلاقى دارد: نمودهاى نفسانى در جامعۀ جاهلى بارز است، خودخواهى، تكبر،نخوت و غرور، جاه طلبى، قساوت، رياكارى، ياوه گويى، دريوزگى، نفاق، دروغ مدارى، دغلكارى، تقلب و تزوير، بى توجهى به ملكات اخلاقى، غرقگی در زذائل، عدم تمايل به فضائل؛ از نظر اقتصادى : حاكميت بينش صرفاً مادى و تنگ نظرانه، آلودگى به رباخوارى، فقدان تدير معيشت و نابسامانىِ زندگى فردى و جمعى.

بسيارى از اين ويژگيها را در جامعه امروز نيز مى توان مشاهده كرد!

متأسفانه جوامع امروزين با اين كه قرنها از دوران جاهليت اولى فاصله دارند، مبرّا از خصلتهاى جاهليت نيستند و از اين رو برخى از جامعه شناسان معاصر چنين جوامعى را گرفتار "جاهليت جديد" مى دانند. اين ظهور مجدد جاهليت خاص دوران معاصر نيست و حتى بلافاصله پس از رحلت پيامبر اكرم علائمى از جاهليت، مانند فسق و فجور، ستم و جور و تبعيض ...خود را نشان داد؛ در دوران ما نيز پس از پيروزى انقلاب، برخى از علائم ويژۀ دوران طاغوت با شكلهاى جديد بارز شدند و امروز در جامعه خودنمايى چنان مصداقهايى را شاهديم.

شايد همين نضج دوبارۀ خصلتهاى جاهلى و طاغوتى است كه موجب شده پيام مبعث به عنوان مهمترين واقعۀ تاريخى زنده و تازه باشد؟

همين طور است: بعثت، برانگيزش پيامبران است براى برچيدن بساط جهالت، از طریق:

١- يادآورى و هشدار دادن نسبت به عواقب وضع نكبت بار بشر در دوران جاهليت

٢- تبيين آيات حق و تشريح زيبايى هاى آن براى مردم

٣- اميدوار كردن افراد نسبت به آينده در صورت ترك جاهليت و پذيرش حق

٤- خبر خوش دادن از عاقبت پيروان حقّ و انصاف و همدردى

٥- بيم دادن به منكران حقّ و كفار و معاندان و منافقان از عاقبت سوء و عذاب خواركننده اى كه در انتظارشان است و درگير شدن اينها با تمام كسانى كه وجه مشتركشان، به پيروى و تأسى از انبياء، نشر حقايق كلام الهى و راهنمايى به سمت خير است.

٦- مقابله انبياء و مؤمنان با گروههايى كه همت خود رامصروف توليد و انتشار اراجيف مى كنند.

آيا مى توانيم بگوييم جاهليت جديد حالتى است كه پس از رحلت پيامبر اكرم شكل گرفت تا همه يا بعضى از مشخصات دوران جاهليت اولىٰ رواج مجدد يابد؟

آرى، اما به علاوۀ مشخصاتى كه به زمانۀ تاريخى خاص برمى گردد، كه در دوران ما وجه غالب آن فروپاشى خانواده ، غلبۀ كميت بر كيفيت در نماد هاى مختلف آن، توسعۀ حركتهاى دين­جدا و دين­گريز، رواج بى بند و بارى و هتاكى و افشاگرى وحشيانه و مغرضانه و غير مسئولانه در فضاى مجازى، به نام آزادى مطلق، و بدون توجه به ضرورتِ احترام به آزاديهاى مشروع ديگران و حقوق عمومى به اتكاء آگاهى از وحى.

پس به نظر شما نوعى بازگشت به عقب حتى نسبت به ارزشهاى انقلاب اسلامى، بويژه نزد برخى طيفهاى ضربه خورده از انقلاب اسلامى، رخ داده است؟

آرى و به آن بازگشت به عقب از نظر فرهنگى و سبك زندگى، اصطلاحاً "ارتجاع" مى گويند: ارتجاع نو همان حركت تجديدنظرطلبانه نسبت به ريشه هاى انقلاب اسلامىِ ملهَم و ناشى از بعثت نبى اكرم است و بازگشت افراد و گروههايى كه در ابتدای پيروزى انقلاب، مخالف انقلاب اسلامى و حكومت جمهورى اسلامى و اصول قانون اساسى با تركيب كنونى بوده اند ولى با فرصت طلبى، از هر شرائطى براى ابراز وجود و تبرج يا خودنمايى و هتاكى زبانى و رفتارى استفاده مى كنند.

آيا مى توانيم نتيجه بگيريم كه امروز ما در جهان، در دورانى از جاهليت جديد بسرمى بريم و در معرض مخاطرات ناشى از ايجاد شرائط ارتجاع نوييم؟

اين نتيجه گيرى را من هم تأييد مى كنم؛ بنابراين پيام بعثت معتبر و ماندگار است و نجات دهندۀ طبقات مختلف اجتماعى ما خواهد بود از عواقب دوران جهالت جديد و ارتجاع نو ، ان شاءالله.

برچسب ها: ميرسليم
 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: