به‌روز شده در: ۰۳ تير ۱۳۹۷ - ۱۴:۴۰
logo
تازه های سایت
کد خبر: ۲۶۵۰۵
تاریخ انتشار: ۲۷ آذر ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۴
رهبر معظم انقلاب در ابتدای جلسه درس خارج فقه
به قول یکی از صاحب نظران این عرصه، فضای مجازی از ابتدا زمین بازی ای بود که دشمن در برابر ما قرار داد وبرای آن نیز برنامه ریزی های کلانی کرده بود، لذا ساده انگاری است که گمان کنیم می توانیم در زمین حریف به راحتی به پیروزی برسیم و خواسته های خود را در آن دنبال کنیم!
حجت السلام علی تبریزی- رهبر معظم انقلاب در ابتدای جلسه اخیر درس خارج فقه دوشنبه 20/9/96 در شرح روایت امام صادق (ع) فرمودند: عن عبدالله بن ابی یعفور قال، قال لی أبی عبدالله (ع): «إنّه مَن عظَّم دینَه عظَّم إخوانه. و مَن إستَخَفَّ بدینه إستَخَفَّ بإخوانه»

این یک نسبت و تناسب مهمی است بین تعظیم دین و تعظیم اخوان. آن کسی که دین خود را بزرگ و مهم می شمارد باید برادران خود را بزرگ بشمارد. اگر شما نسبت به دین خود اهمیت و تعصبی قائلید باید نسبت به برادرانی که این دین را پذیرفته اند نیز همین اهمیت را قائل باشید. کأنّه معیار و مناط روابط خوب آن وحدت عقیده ای است که بین برادران وجود دارد.

در یک جامعه سالم برادران مومن بایستی نسبت به هم سلامت را رعایت کنند. این که دستور داده اند غیبت نکنید، تهمت نزنید و... برای همین است. این را ما امروز در جامعه مان خیلی نیاز داریم. حالا بخصوص با این فضای مجازی که بوجود آمده است... یک سنگی رها می شود به سمت شیشه ای و هیچ کس هم مسئولیت آن را قبول نمی کند... فضای مجازی یک فرصت و یک تهدید است. نباید گذاشت که تهدید آن بر فرصت آن غلبه کند که انسان متاسفانه احساس می کند که تهدید بر فرصت در حال غلبه کردن است. حالا اگر این فرمایشی که حضرت فرمودند در ما وجود داشته باشد خیلی تاثیر دارد. این منافاتی با امر به معروف و نهی از منکر هم ندارد و قابل تشخیص است...» (بیانات در تاریخ 20/9/96)

به اقتضای این تذکر چندین و چند باره رهبر انقلاب چند سطری به بررسی تهدیدهای جدی فضای مجازی خواهیم پرداخت.

فضاي زمین بازی دشمن است و پیروزی در زمین حریف آسان نیست!

اینکه تصور کنیم تکنولوژی ها خنثی هستند تصور خام و بیهوده ای است. هرچند هر صنعتی قطعا برای یافتن جایگاه مناسب در جوامع نیازمند دارا بودن مزایای فراوانی است تا با اقبال عمومی مواجه شود اما اولا معلوم نیست همه این مزایا برای انسان مفید باشند هرچند برای عوام جذاب هستند- ثانیا تکنولوژی ها در کنار مزایایشان، معایبی هم دارند و بعضا چالش های زیادی را هم در زندگی افراد به وجود می آورند.

فضای مجازی با همه گستردگی اش امروز به یقین دنیای حقیقی را تحت تاثیر خود قرار داده تا جایی که زندگی حقیقی افراد در جوامع بدون در نظر گرفتن زندگی مجازی شان قابل تصور نیست. فقط نقش محوری شبکه های اجتماعی در فضای مجازی چنان اساسی است که بدون آن امکان برنامه ریزی، توسعه و بهره وری در زمینه هایی چون فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و علمی در جهان آینده امکان پذیر نخواهد بود. از طرفی این فناوری نوین جهانی به هیچ وجه خنثی نبوده و خواسته یا ناخواسته ارزشها و هنجارهای خاصی را به جامعه کاربر تحمیل می کنند. و اثرات مخرّبی بر اقشار مختلف خواهد گذاشت. بیشترین تاثیرات آن هم روی خانواده ها بوده و موجب شکاف بین دو نسل شده است. البته هیچ کس منکر جنبه های مثبت فضای مجازی بر تولید علم و گسترش و سرعت انتقال اطلاعات و غیره نیست ولی در کنار همه این فرصت ها، تهدیدهای آن به مراتب بیشتر از فرصت های آن است. به قول یکی از صاحب نظران این عرصه، فضای مجازی از ابتدا زمین بازی ای بود که دشمن در برابر ما قرار داد وبرای آن نیز برنامه ریزی های کلانی کرده بود، لذا ساده انگاری است که گمان کنیم می توانیم در زمین حریف به راحتی به پیروزی برسیم و خواسته های خود را در آن دنبال کنیم!

فرصت های فراوان

فضای مجازی، همانند هر مقوله دیگری که در عالمِ واقع وجود دارد، باید از منظر تهدید و فرصت، توأماً دیده شود. فضای مجازی، سکهای است که باید دو روی آن را با هم دید. رویی که ناظر به فرصتها و نقاط قوت آن بوده و روی دیگر که ناظر به تهدیدها -یا به تعبیری نقاط ضعف این فضا- میباشد.

اگر بخواهیم فهرست وار فرصت های فضای مجازی را شماره کنیم باید به موارد زیر اشاره داشته باشیم: جهانی و فرامرزی بودن؛ دستیابی آسان به آخرین اطلاعات؛ جذابیت و تنوع؛ آزادی اطلاعات و ارتباطات؛ کاهش هزینههای اقتصادی، اجتماعی و ...؛ گسترش عدالت رسانهای؛ گسترش تعاملات و تبادل نظرها با سرعت بسیار بالا.

تهدیدهایی که یکی خطرناکتر از دیگری است

در زیر میتوان به اختصار، بعضی از مهمترین گزارههایی را نام برد که در فضای مجازی، هر کدام تهدیدی را بر زندگی بشر تحمیل کرده است:

- رواج «تفرّد»و کاهش شدید روحیه مسئولیتپذیری در بین جوانان

- کمرنگ شدن ارزشهای مترقی جوامع خصوصاً ارزشهای اسلامی در جوامع اسلامی

- تضعیف فرهنگهای کمحضور (برای مثال زبان ملی جای خود را به زبان بیگانه خواهد داد)

- تضعیف اعتقادات و گسترش شبهات فکری که موجب تزلزل در باورهای کاربران سست عقیده و کماطلاع میگردد.

- رواج سطحینگری فکری که از اهداف اولیه برخی بنگاه صهیونیستی از همان ابتدای تشکیل این فضا بوده است تا بدین وسیله بتوانند دنیا را بدون درگیری و جنگ به تصرف خود در آورند.

- گسترش اباحهگری عملی (منشأ بسیاری از اعمال خلاف اخلاق در سطح حقیقی جامعه، مباح شدن آن در فضای مجازی است)

- به خطر افتادن حقوق مادی و معنوی مولفین و از بین رفتن ارزش تولید برخی علوم و در نهایت تضعیف آنها.

- گسترش محصولات فرهنگی فرهنگهای منحط (به ویژه فرهنگ غربی). یکی از خطرات ناشی از فضای سایبر متوجه کشورهایی است که دارای فرهنگهای متضاد با فرهنگ حاکم بر فضای مجازی است. به ویژه کاربران مسلمان که عمدتاً با

وجود برخورداری از فرهنگی غنی، از استفاده از محصولات قوی فرهنگی متناسب با فرهنگ خود محروماند.

- افسردگی و انزوا در دنیای حقیقی

کیسلر و همکارانش معتقدند: «بسیاری از روانشناسان این نگرانی را داشتهاند که آسانی ارتباطهای اینترنتی، چه بسا افراد را وا میدارد تا زمان بیشتری را به تنهایی بگذرانند؛ به صورت آنلاین با غریبهها صحبت کنند و ارتباط سطحی بر قرار سازند و این کارها را به قیمت از دست دادن گفتگوهای رو در رو و ارتباطهای فامیلی و دوستانه انجام دهند.»

- گمنامی و نامرئی بودن کاربران، از دیگر ویژگیهای روابط اینترنتی است که موجب پیدایش آسیبهای جدی اخلاقی و روانی در افراد میشود.

- بحران هویت و اخلال در شکلگیری شخصیت

- اعتیاد به فضای مجازی

- انحرافات اخلاقی. برای نمونه کاربر با تایپ یک کلمه در موتور جستجوگر گوگل با صفحه ای از پیشنهادها که عموماً غیراخلاقی اند مواجه میشود که حتی قبل از ارائه کامل درخواستش پیش روی او قرار میگیرد و این ایجاد وسوسه یکی از شگردها برای جلب مخاطبان جهت بالا رفتن بازدید آنها است.

تهدیدهای اقتصادی و سیاسی

کنار همه تهدیدهای بالا که اقشار مختلف جامعه علی الخصوص نوجوانان و جوانان و در مجموع اجتماع را تهدید می کند تهدیدهای اقتصادی و سیاسی نیز در این فضای نوظهور فراوانند. امروز دیگر دولت قدرتمند لزوما دولتی نیست که ابزار نظامی پیشرفته تری دارد بلکه نشان قدرت دولت ها در ارایه اطلاعات و نیز ابزار تبلیغاتی وسیع جهت ارسال سریع، مستمر و گسترده این اطلاعات با اهداف مشخص برای دیگر ملتها و کشورها می باشد.

دسترسی به اطلاعات کوچک و بزرگ همه کاربران کار جاسوسی را برای سرویس های اطلاعاتی کشورهای استعمارگر بسیار سریع تر و ساده تر از قبل کرده است.

خطر حمله هکرها هم می تواند امنیت و ثبات یک کشور را دچار مخاطره کند. می توانند با راه اندازی کمپین در فضای مجازی، حیات حقیقی یک دولت را متزلزل کنند. تخریب چهرههای ملی و مورد اعتماد اکثریت جامعه و در مقابل چهرهسازی از افراد غیرموجّه از طریق ارسال حجم انبوه خبر از دیگر تهدیدهای فضای مجازی است. برنامهریزی هدفمند در فضای مجازی جهت دامن زدن به اختلافات قومی، نژادی، زبانی، مذهبی و جغرافیایی نیز از خطرات دیگر آن است. حتی نتایج انتخابات های کشورهای مختلف بیش از آنکه متاثر از فضای حقیقی باشد متاثر از فضای مجازی است.

تهدیدهایی برای جسم

آسیب به بینایی و ایجاد سوزش چشم، خشکی و حساس شدن چشم به نور، تأثیر منفی روی مغز و اعصاب (بروز اختلالات عصبی)، دردهای شدید در ناحیه کمر و گردن، دردهای مزمن در ناحیه انگشتان، پنجه و مچ دست در اثر استفادهی مداوم و البته ناصحیح از کیبرد و ماوس، خستگی مفرط و غیره همگی از آثارمخرّب و هزینه هایی است که برای بهره مندی از مزایای این فضا می دهیم. در حوزه کودک و نوجوان و تاثیر بازیهای رایانه ای نیز تاثیرات منفی بسیارند که در مجال نمی گنجند.

 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: