به‌روز شده در: ۳۰ مهر ۱۳۹۶ - ۱۳:۵۲
logo
تازه های سایت
کد خبر: ۲۵۷۳۴
تاریخ انتشار: ۲۷ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۰:۰۶
توصیه های رهبری برای منابر و مجالس ماه محرم
من به منبر خيلى عقيده دارم. امروز اينترنت، ماهواره، تلويزيون و ابزارهاى گوناگون ارتباطىِ فراوان هست، اما هيچكدام از اينها منبر نيست؛ منبر يعنى روبهرو و نفس به نفس حرف زدن؛ اين يك تأثير مشخص و ممتازى دارد كه در هيچكدام از شيوههاى ديگر، اين تأثير وجود ندارد. اين را بايد نگه داشت؛ چيز باارزشى است؛ منتها بايستى آن را هنرمندانه ادا كرد تا بتواند اثر ببخشد.
رهبر معظم انقلاب در دیدار اخیر خود با طلاب و روحانیون استان تهران به لزوم بیان حرف های نو و مستدل و اثرگذار در منابر تاکید ویژه داشتند. به همین منظور و با توجه با اینکه در آستانه ماه محرم قرار داریم و قطعا در این ماه تاثیرگذاری فرهنگی فراوانی را در سطح کشور از طریق منابر و مجالس حضرت سیدالشهداء (ع) شاهد خواهیم بود لذا به گزیده ای از توصیه های رهبر انقلاب در سال های گذشته در این رابطه اشاره می نماییم.

حرف های نوی اسلام را به گوش جهان برسانید

اسلام حرفهای نو دارد. ما اگر بتوانیم این حرفهای خودمان را حرفهای نویی است در دنیا منتشر کنیم و به گوشها برسانیم، پذیرنده و طلبکار زیاد خواهد داشت... امروز جای حرفهای اسلام است؛ نظر اسلام نسبت به انسان، نظر اسلام نسبت به علوّ مسیر انسانی و منتَهای حرکت انسان -همین سفر الیالله- حرفهای مهمّی است؛ نظر اسلام در مورد جامعهی سیاسی کشوری [یعنی] همین مسئلهی مردمسالاری اسلامی، نظر اسلام در مورد مسائل گوناگون؛ اینها چیزهایی است که جاذبه دارد و اگر بخصوص به گوش نسلهای جوان دنیا برسد، مورد قبول قرار میگیرد. (بیانات در دیدار طلاب حوزههای علمیه استان تهران؛ 6/6/96)

تبلیغ عاطفی، منطقی و عقلی

سه عنصر در حركت حضرت ابىعبداللَّه(ع) وجود دارد: عنصر منطق و عقل، عنصر حماسه و عزت، و عنصر عاطفه... ما مبلّغان، زير نام حسينبنعلى تبليغ مىكنيم. اين فرصت بزرگ را يادِ اين بزرگوار به مبلّغان دين بخشيده است، كه بتوانند تبليغ دين را در سطوح مختلف انجام بدهند. هر يك از آن سه عنصر بايد در تبليغ ما نقش داشته باشد؛ هم صِرف پرداختن به عاطفه و فراموش كردن جنبه منطق و عقل كه در ماجراى حسينبنعلى(ع) نهفته است، كوچك كردن حادثه است، هم فراموش كردن جنبه حماسه و عزت، ناقص كردن اين حادثه عظيم و شكستن يك جواهر گرانبهاست؛ اين مسئله را بايد همه - روضهخوان، منبرى و مداح - مراقب باشيم.(بيانات در ديدار روحانيان و مبلغان در آستانه ماه محرم 84/11/5)

سه ویژگی لازم برای مجالس مجرم

در مجالس عزادارى ماه محرّم، اين سه ويژگى بايد وجود داشته باشد: 1. عاطفه را نسبت به حسينبنعلى و خاندان پيغمبر(ع) بيشتر كند. (علقه و رابطه و پيوند عاطفى را بايد مستحكمتر سازد.) 2. نسبت به حادثه عاشورا، بايد ديدِ روشن و واضحى به مستمع بدهد. 3. نسبت به معارف دين، هم ايجاد معرفت و هم ايجاد ايمان - ولو به نحو كمى - كند. (بيانات در جمع روحانيون استان «كهگيلويه و بويراحمد» در آستانهى ماه محرّم 73/3/17)

حرف متقن بزنید

من عرض مىكنم فقط بحث روضه نيست؛ در بيان معارف الهى، معارف اهل بيت، حديثى كه نقل مىكنيم، داستانى كه نقل مىكنيم، نسبتى كه به امام مىدهيم، معرفتى كه مىخواهيم پایبند آن باشيم؛ در همه اينها ما بايد اتقان را رعايت كنيم... چطور در باب معارف و در باب دلبستگىهاى فكرى و عاطفى، به هر حديثى، به هر روايتى، به هر حرفى و به هر گفتهيى اعتماد كنيم؟ اين، قابل قبول نيست.(بيانات در ديدار اعضاى مجلس خبرگان رهبرى 84/6/17)

رجا را به دلها بدمید، خوف را بیشتر

خوف را همراه رجاء حتماً به دلها بدميد؛ و خوف را بيشتر. اينكه ما آيات رحمت الهى را بخوانيم و يك عدهاى را غافل كنيم و نتيجهاش اين بشود كه خيال كنند - با يك توهّم معنويت - غرق در معنويتند و از واجبات و ضروريات دين در عمل غافل بمانند، درست نيست. در قرآن، بشارت مخصوص مؤمنين است؛ اما انذار براى همه است؛ مؤمن و كافر مورد انذارند. (بيانات در ديدار روحانيان و مبلغان در آستانه ماه محرم 84/11/5)

به منبر خیلی عقیده دارم

من به منبر خيلى عقيده دارم. امروز اينترنت، ماهواره، تلويزيون و ابزارهاى گوناگون ارتباطىِ فراوان هست، اما هيچكدام از اينها منبر نيست؛ منبر يعنى روبهرو و نفسبهنفس حرف زدن؛ اين يك تأثير مشخص و ممتازى دارد كه در هيچكدام از شيوههاى ديگر، اين تأثير وجود ندارد. اين را بايد نگه داشت؛ چيز باارزشى است؛ منتها بايستى آن را هنرمندانه ادا كرد تا بتواند اثر ببخشد.(بيانات در ديدار روحانيان و مبلغان در آستانهى ماه محرم 84/11/5)

مبادا در منبر حرف سست بزنیم

مبادا در حرف و منبر و تبليغ ما - آنچه به عنوان تبليغ داريم انجام مىدهيم - حرف سُست، بىمنطق و ثابت نشدهاى وجود داشته باشد. گاهى بعضى از چيزهايى كه در كتابى هست و سند ندارد، خود، يك حكمت و مسئله اخلاقى است، كه ديگر سند نمىخواهد و مىتوانيم آن را بيان كنيم؛ اين، عيبى ندارد؛ اما يك وقت هست كه يك چيزى دور از ذهن مخاطب است، كه باورش براى او مشكل است؛ اين را نبايد بگوييم؛ چون اين مسئله، او را از اصل قضيه دور مىكند و موجب موهون شدن دين و مبلّغ دين در ذهن و دل او مىشود و خيال مىكند اين، از منطق عارى است؛ در حالى كه پايهى كار ما منطق است. بنابراين، منطق، عنصر اصلى در تبليغ ماست. (بيانات در ديدار روحانيان و مبلغان در آستانه ماه محرم 84/11/5)

عاطفه بجای خود، استدلال هم بجای خود

شما ملاحظه مىكنيد كه در زمان ائمّه(ع)، قضيهى گريستن و گرياندن براى امام حسين عليهالسّلام، براى خود جايى دارد. مبادا كسى خيال كند كه در زمينهى فكر و منطق و استدلال، ديگر چه جايى براى گريه كردن و اين بحثهاى قديمى است! نه! اين خيالِ باطل است. عاطفه به جاى خود و منطق و استدلال هم بجاى خود، هر يك سهمى در بناى شخصيت انسان دارد.(بيانات در جمع روحانيون استان «كهگيلويه و بويراحمد» در آستانهى ماه محرّم 73.3.17)

مداحی خوب گاهی از منبر هم موثرتر است

مداحى رايج در بين ما، يك حرفه دو جانبه است؛ فقط آوازهخوانى و شعرخوانى نيست؛ تركيب هنرمندانهاى از اين دو مقوله است... صداى خوش، آهنگ مناسب و شعر، سه ركن كار است. خود اين شعر هم دو بخش دارد: يك بخش لفظ، يك بخش مضمون. اگر چهار پايه اصلى مداحى - يعنى صداى خوش، آهنگ درست، لفظ خوب و مضمون حقيقى متناسب با نياز - كامل باشد، بهترين وسيلهى تبيين است و تأثيرش از منبر و درس فقهىاى كه ما مىگوييم بيشتر است.(بيانات در ديدار جمعى از مداحان اهلبيت به مناسبت سالروز ميلاد حضرت زهرا(س) 80/6/18)

با اخلاق شروع کنید

در منبر مداحى حتما در اول، فصلى اختصاص بدهيد به نصيحت يا بيان معارف به زبان زيباى شعر. اصلا رسم مداحى از قديم اينطورى بوده است؛ الان يك مقدار آن رسمها كم شده. مداح در اول منبر يك قصيده، يك ده بيت شعر - كمتر، بيشتر - فقط در نصيحت و اخلاق، با الفاظ زيبا خطاب به مردم بيان مىكرد؛ مردم هم مىفهميدند و اثر هم مىگذارد. من يك وقت گفتم كه گاهى شعر يك مداح از يك منبر يك ساعتى ما اثرش بيشتر است. البته هميشگى نيست؛ گاهى است. اگر خوب انتخاب و اجرا شود، اينطورى خواهد بود.(بيانات در سالروز ولادت حضرت فاطمه زهرا(س)؛ 84/5/5)

جای مجالس سنتی هنوز هم خالی است

هیچ کس گمان نکند که اهمیت منبر و مسئله‏گویی و جلسات گوناگون روحانیون، امروز، کمتر از دیروز است؛ نه! بنده با وسایل ارتباطات جمعی آشنا هستم. تلویزیون و بقیه چیزها را می‏شناسم و تأثیرات آنها را می‏دانم؛ اما معتقدم جلسه‏ای که یک روحانی بنشیند و عده‏ای رو به روی او قرار گیرند و او با آنها حرف بزند، همچنان جایش در کل تبلیغات مدرن امروزی خالی است. ما این را نداریم، این با تلویزیون هم امکانپذیر نیست. (سخنان مقام معظم رهبری در ديدار علماء، فضلاء، روحانيون و طلاب شيعه و اهل تسنن استان كرمانشاه)

تاثیر متفاوت منبر نسبت به سایر شیوه های تبلیغی

ما معمّمين يك امتياز داريم كه تبليغ روياروى و چهره به چهره ميكنيم. اين يك كار بىنظيرى است كه هيچ چيزى جاى اين را نميگيرد؛ منبر رفتن، با مردم حرف زدن. اين، از ساير شيوههاى تبليغ، از جهاتى كارسازتر است - آن جهات هنرى و غيره، آنها هم در جاى خود لازم است - اما اين يك تأثيرى دارد، يك خلأئى را پر ميكند كه ساير دستگاهها و شيوههاى تبليغى اين اثر را ندارد. (بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار با جمعی از طلاب و روحانیون)

این سه نکته را فراموش نکنید

در اظهاراتی که در منبرها می شود، رعایت چند چیز را بکنید:

اول، نیاز مردم است. امروز مردم چه چیزی را بیشتر احتیاج دارند؟ آن را پیدا کنید. امروز مردم به اخلاق و عمق تفکر انقلابی احتیاج دارند...

دوم، اعتدال را رعایت کنید. اعتدال، یعنی در هیچ جهت دچار افراط نشوید. بعضی در منبرها دچار افراط می شوند؛ حالا یا در طرف جهات اخلاقی، یا در طرف جهات سیاسی؛ فرق
نمی کند...

(سوم) چیز دیگری که باید رعایت کنید، اقتضای حال است. گاهی مطلبی صحیح است، اما گفتن آن در بعضی از تریبونها مستحسن نیست و باور مستمع را جلب نخواهد کرد. ما حرفِ گفتنی خیلی داریم. بعضی از نقلهای ضعیف، بعضی از روایات یا حکایات ضعیف و بعضی از استنتاجهای ضعیف را مطرح نکنید. (بیانات در جمع فضلا و طلاب و روحانیون مشهد؛ ۱۳۶۹/۰۱/۰۴)

سخن نو آر که نو را حلاوتیست دگر

حرف سست ، چه در زمینهی سیاسی، چه در زمینه فرهنگی ، افرادی را که در آنجا هستند - حالا یک عدّهای عادت کردهاند، بهعنوان عادت میآیند نماز- آن جوانی را که دنبال حرف است که از این منبر بشنود، او را جذب نمی کند؛ حرف نو [بزنید]:

سخن نو آر که نو را حلاوتیست دگر

معنای حرف نو حرف بدعتآمیز نیست که بگوییم آقا بدعت! نه، سخن نو؛ شما فکر بکنید، تأمّل کنید ، اندیشه کنید ، کاوش کنید ، سخنان نوِ جذّاب پیدا میکنید برای جوانها؛ آنوقت جوانها میآیند. میآیند در این جلسات شرکت می کنند؛ خودشان شرکت می کنند بدون اینکه شما به آنها بگویید.

حرف نو تمام نمی شود

ما، دو کار باید انجام دهیم؛ یکی اینکه تبلیغ را به بهترین شکل سازماندهی کنیم... نکته دوم، ابتکار و نوآوری است. باید نوآوری کنید. همهی قدرتهای انسانی و فکری خودتان را به کار بیندازید، برای اینکه حرف حق را با شیوههای نو، با زبانهای جدید و با استدلالهای تازه و آرایش خوب، بیان کنید. یک حرف را دو گونه میشود زد. حتّی یک متن را دو گونه میشود ارائه کرد... شما خیال نکنید که حرف، هرچه بوده، گفته شده است؛ نه. به قول صائب:

«یک عمر میتوان سخن از زلف یار گفت»

در مفاهیم قرآنی، حرف جدید بسیار است. اینها را باید از قرآن و احادیث در بیاوریم. پس، ابتکار را در این چیزها باید بهکار ببرید. (بیانات در دیدار مسؤولان سازمان تبلیغات اسلامى سراسر کشور؛ ۱۳۷۲/۰۲/۰۶)

 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: