به‌روز شده در: ۳۰ مهر ۱۳۹۶ - ۱۳:۱۹
logo
تازه های سایت
کد خبر: ۲۵۳۴۳
تاریخ انتشار: ۱۶ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۰:۱۳
عدم توجه کافی به بنگاههای کوچک و متوسط در دوسال گذشته، احیاء دوباره این بنگاهها را دشوارتر کرده است و درصورت حمایت جدی دولت از این صنایع و فعال شدن دوباره واحدهای تعطیل و نیمه فعال، آنگونه كه خانه صنعت، معدن و تجارت میگوید، بیش از ۲ میلیون شغل ایجاد خواهد شد. اقدامی که نه تنها میتواند کلید قفل اشتغال باشد، بلکه با افزایش تولید ناخالص داخلی به رشد اقتصادی و خروج از رکود کمک کند؛ آن هم در شرایطی که رکود اقتصادی در ایران غیرقابل بهبود به نظر میرسد.
مهدی تیماجی- با نگاهی اجمالی به جایگاه صنایع کوچک که در اقتصاد کلان کشور در شهرک های صنعتی نمود عینی خود را نشان می دهد از جایگاه ویژه ای برخوردار است .

در ایران نیز صنایع کوچک از سال 1343 تاکنون دارای تعاریف متمایزی بوده است. لکن آنچه که امروز وضعیت صنایع و بنگاه­ها را از نظر اندازه تفکیک می­نماید، آمارهای مرکز آمار ایران می­باشد که صنایع را در سه اندازه کوچک (کارگاه­های دارای 49-1 نفر کارکن)، متوسط (کارگاه­های دارای 99-50 نفر کارکن) و بزرگ (کارگاه­های با بیش از 100 نفر کارکن ) طبقهبندی می­نماید. این طبقه­بندی از سوی سازمان صنایع کوچک و شهرک­های صنعتی ایران نیز مورد پذیرش بوده است.

این در حالی است که در اكثر كشورهای جهان حمایت قابل توجهی از بنگاه­های اقتصادی به عمل آورده و در جهت گسترش و تقویت آنها سیاستهای اقتصادی متعددی را تدوین نمودهاند و در این بین كمتر كشوری را میتوان یافت كه در آن قانون یا قوانینی برای حمایت از صنایع كوچك وجود نداشته باشد و در برخی از این كشورها چنین به نظر میرسد كه اقتصاد ملی بر پایه بنگاه­های اقتصادی كوچك بنا شده است. مثلاً در كشور تایوان بنگاه­های اقتصادی كوچك و متوسط یكی از مهم­ترین بخشها در نظام اقتصادی ـ اجتماعی محسوب میشود به طوری كه تایوان از نظر دارا بودن تعداد شركتهای كوچك و متوسط صنعتی در بین كشورهای جهان در جایگاه بالایی قرار داد و نزدیك به 98 درصد از كل شركتهای صنعتی تایوان را بنگاه­های اقتصادی كوچك و متوسط تشكیل میدهند به طوری كه نزدیك به 78 درصد از مجموع افرادی كه سالانه جذب بازار كار میشوند به استخدام بنگاه­های كوچك و متوسط اقتصادی در میآیند.

با نگاهی به آمارهای منتشر شده در مورد وضعیت بنگاه­های كوچك و متوسط در همین کشور مورد اشاره، تایوان نشان میدهد كه این بنگاه­ها نه تنها از نظر تعداد و ایجاد اشتغال مهم هستند بلكه نقش بسیار مهمی در امر تولید و صادرات این كشور دارند. در سالهای اخیر بنگاه­های اقتصادی كوچك و متوسط نزدیك به 30 درصد از كل فروش شركتها و 25درصد از مجموع صادرات مستقیم این كشور را به خود اختصاص دادهاند.

این در حالی است که به گفته علی یزدانی، مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی، در حال حاضر ۸۴ هزار و ۸۳۸ واحد صنعتی کوچک و متوسط دارای پروانه بهرهبرداری در ایران وجود دارد که ظرفیت اشتغال زیر ۱۰۰ نفر و ۵۰ نفر را دارند.

در همین ارتباط سهم صنایع کوچک و متوسط ۹۶ درصد کل صنایع موجود در کشور است که حدود ۵۰ درصد اشتغال را تشکیل دادهاند. اما سهم ارزش افزوده تولید صنایع کوچک ۱۶.۸ درصد، معادل نصف متوسط عملکرد صنایع کوچک در دنیاست و سهم ارزش صادرات در صنایع کوچک ایران تنها ۱۰درصد است.

عملکرد ضعیف صنایع کوچک و متوسط در ایران بهطور عمده به شرایط نامطلوب این واحدهای تولیدی در چندسال اخیر و پس از تحریم های بین المللى علیه اقتصاد ایران بازمیگردد. باوجود اجرایی شدن برجام و رفع برخی از محدودیتها در حوزه تجاری، شرایط بنگاههای صنعتی کوچک و متوسط همچنان به گونهای است که به گفته یحیی آل اسحاق، یکی از اعضای اتاق بازرگانی تهران ، اگر بانکها به صنایع کوچک تسهیلات ندهند، هر روز یک واحد تولیدی در کشور تعطیل میشود.

سیاستهای اقتصادی دولت نهم و دهم از جمله پرداخت وامهای زود بازده، اجرای نادرست طرح هدفمندسازی یارانهها، واردات گسترده کالاهای مصرفی و کنترل قیمت فروش همزمان با افزایش هزینههای تولید، صنایع کوچک و متوسط را در دهه گذشته به شدت آسیبپذیر کرد و در نهایت تحریمهای بینالمللی و بحران اقتصادی ناشی از آن به همراه مدیریت نادرست اقتصادی، به این بنگاهها صدمات جبرانناپذیری وارد کرد.

سال ۱۳۹۵ برای بنگاههای کوچک و متوسط در حالی آغاز شد که حميدرضا فولادگر، رئيس كميسيون ويژه حمايت از توليد ملی اعلام کرد که تنها۳۰ درصد واحدهای توليدی در صنايع كوچک و متوسط فعال هستند و بخش زیادی از سهم تولید از قانون هدفمندسازی یارانهها به دلیل عدم تحقق منابع مالی دولت پرداخت نشده است و به گفته عبدالوهاب سهلآبادی، رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت ایران بیش از ۴۱۵ هزار شغل در این بخش از بین رفته است.

در شرایطی که تاثیر برجام همچنان در بنگاههای کوچک و متوسط دیده نشده و بنگاههای کوچک و متوسط موفق به جذب سرمایه موردنیاز خود نیستند، بسیاری از کارشناسان و صاحبان صنایع، حمایت دولت برای رفع مشکل نقدینگی صنایع کوچک و متوسط را علاوه بر رفع مشکلات این واحدهای صنعتی، ایجاد اشتغال جدید و جلوگیری از افزایش بیکاری، راهی برای خروج از رکود بنگاههای کوچک و متوسط و در مجموع خروج از رکود کل اقتصاد کشور میدانند.

عدم توجه کافی به بنگاههای کوچک و متوسط در دوسال گذشته، احیاء دوباره این بنگاهها را دشوارتر کرده است و درصورت حمایت جدی دولت از این صنایع و فعال شدن دوباره واحدهای تعطیل و نیمه فعال، آنگونه كه خانه صنعت، معدن و تجارت میگوید، بیش از ۲ میلیون شغل ایجاد خواهد شد. اقدامی که نه تنها میتواند کلید قفل اشتغال باشد، بلکه با افزایش تولید ناخالص داخلی به رشد اقتصادی و خروج از رکود کمک کند؛ آن هم در شرایطی که رکود اقتصادی در ایران غیرقابل بهبود به نظر میرسد.

تحقق رشد اقتصادی ۵ درصدی مدنظر دولت درگرو خروج اقتصاد ایران از رکود است که به نظر میرسد بدون احیا دوباره صنایع کوچک و متوسط غیرقابل دسترس باشد.

 
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: